امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
مرتب سازی:
امام شناسی ج8
26یك و یا هشتاد و دو روز عمر نكردند و بعد از این آیه در شریعت إسلام، زیاده و تبدیل و نسخى واقع نشد. و این آیه جارى مجراى إخبار رسول خدا از نزدیكى وفاتش بود. و این إخبار از غیب است، و معجزه مىباشد1
و از جمله كسانى كه معین كردهاند كه: هشتاد و یك روز بوده است أبوُ السُّعوُد در تفسیر خود مىباشد2
ابن كثیر دمشقى در ذكر متوفّیات سنه یازدهم از هجرت گفته است: در این سنه وفات یافت رسول خدا صلّى اللَه علیه (و آله) و سلّم مُحَمَدُ بنُ عَبْدِ اللهِ سَیدُ وُلْدِ آدَمَ فِى الدُّنیا وَ الآخِرَة و بنا به مشهور این وفات در دوازدهم ماه ربیع الأوّل واقع شد.3
و این درست مطابقت دارد با اینكه آیه إِکمَالِ دین در روز عید غدیر فرود آمده باشد، زیرا اگر روز غدیر را حساب نكنیم و روز رحلت را حساب كنیم ـ همچنانكه معمولًا در محاسباتِ ایام، یك روز از أوّل یا از آخر را مىاندازند ـ و هر سه ماه ذو الحجّة و محرّم و صَفَر بیست و نُه روز باشند.4 بین عید غدیر و روز رحلت هشتاد و یك روز مىشود، و اگر دو ماه از آن بیست و نه روز و یك ماه سى روز باشد، هشتاد و دو روز خواهد شد.
و معلوم است كه این حساب وقتى روشن است كه نزول آیه در روز غَدیر یعنى در هجدهم باشد. ولى اگر فرض شود كه در روز عرفه یعنى روز نهم نازل شده
- «تفسير مفاتيح الغيب»، طبع دار الطباعة العامرة، ج ٣، ص ٥٢٩.
- «تفسير أبو السُّعود»، در حاشية تفسير «مفاتيح الغيب»، ج ٣، ص ٥٢٣، و در «تفسير المنار»، ج ٦، ص ١٥٤ از بيهقّى در «شعب الايمان» ذکر کرده است. و در «تفسير ابن کثير» ج ٢، ص ٤٨٩ گويد: ابن جرير و بسيارى ديگر گفتهاند: رسول خدا بعد از هشتاد و يک روز از عرفه رحلت کردند. و «الدُّرّ المنثور»، ج ٢ ص ٢٥٧. و أبو الفتوح رازى در تفسير خود، طبع مظفّرى، ج ٢، ص ٩٨ از ابن عبّاس و سدّى و جمعى از مفسّران آورده است که رسول خدا بعد از نزول بيش از هفتاد روز در دنيا نبود.
- «البداية و النّهاية» ج ٦، ص ٣٣٢. و «سيره حلبيه» ج ٣، ص ٣٩١. و «الکامل فى التاريخ» طبع بيروت سنه ١٣٥٨، ج ٢، ص ٣٢٣. و «تفسير طنطاوى» ج ٣، ص ١٤٦.
- حدّاکثر سه ماه متوالى مىتوانند هر يک بيست و نه روز باشند، و حدّاکثر چهار ماه متوالى مىتوانند سى روز باشند نه بيشتر طبق قواعد نجوم و محاسبات سير قمر. و ما اين مطلب را در رسالة «حول مسألة رؤية الهلال و لزوم اشتراک الآفاق عند رؤية الهلال فى دخول الشّهور القمرية» در ص ٢٩، ذکر کردهايم.