امام شناسی ج10
جلد دهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث منزلت از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • بحثی مبسوط دربارۀ سند و متنِ حدیث «منزلت» • احتجاجات و استشهادات به حدیث «منزلت» • استضعاف امیرالمؤمنین علیه‌السلام همانند حضرت هارون علیه‌السلام • پاسخ به شبهات ابن‌تیمیه دربارۀ حدیث منزلت • وزارت و خلافت علی علیه‌السلام از روز اول دعوت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله • مصائب وارده بر حضرت فاطمۀ زهراء سلام‌الله‌علیها پس از رحلت پیامبر • چرا سعد‌ابن‌ابی‌وقاص با آن سوابق در اسلام و اعتراف به افضلیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از بیعت تخلّف ورزید؟ • اشکالات کلامی اعتراضات عمر به رسول‌خدا • دربارۀ سوء قصد و اهتمام به ترور پیامبر اکرم توسط منافقین • علت عدم قیام امیرالمؤمنین پس از رحلت رسول‌خدا • علت بیشتر ذکر شدن قضایایِ قوم بنی‌اسرائیل و حضرت موسی علیه‌السلام در قرآن
امام شناسی ج10
60داده شد!1
پیغمبر گفت: ای أبو الحسن دستت را به سوی آسمان بلند کن! و از خدا بخواه و از او سؤال کن؛ و در خواست بنما؛ به تو مرحمت می‌کند!
علی دست خود را به سوی آسمان بلند کرد و می‌گفت: ا اللهُمَّ اجْعَلْ لِی عِنْدَکَ عَهْدًا وَاجْعَلْ لِی عِنْدَکَ وُدًّا. «بار پروردگارا برای من در نزد خودت پیمان و عهدی قرار بده! و برای من در نزد خودت، مَوَدَّت و محبّتی مقرّر فرما!»
در این حال خداوند بر پیامبرش این آیه را نازل فرمود:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا2.
«آنان که ایمان آورده‌اند، و أعمال صالحه انجام داده، البتّه خداوند برای آنها مودّت و محبّتی قرار می‌دهد.»
پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم این آیه را برای أصحاب خود تلاوت نمود. أصحاب سخت متعجّب شدند پیامبر فرمود: از چه تعجّب می‌کنید؟! قرآن بر چهار ربع نازل شده است: رُبع آن دربارۀ ما أهل بیت بخصوص است [و رُبعی از آن دربارۀ دشمنان ما] و ربعی حلال و حرام است؛ و ربعی فرائض و أحکام «وَاللهُ أنْزَلَ فِی عَلِیٍّ کَرَائِمَ القُرْآنِ»3. «و خداوند راجع به علی آیات کریمه و شریفه که دلالت بر بزرگواری و علوّ رتبت او می‌کند نازل کرده است».
در «کاملة» دیک الجنّ آورده است:
إنَّ النَّبِی لَمْ یَزَلْ یَقُولُ *** وَالْخَیْرُ مَا فَاهُ بِهِ الرَّسُولُ١ إنَّکَ مِنِّی یَا أخِی وَ یَا عَلِیّ *** بِحَیْثُ‌مِنْ مُوسَی وَ هَارُونَ النَّبِیّ٢ - تا اینجا را در «مناقب» ابن شهرآشوب طبع سنگی ج ١، ص ٥٤٩ از کتاب «منقبة المُطَهَّرین» و کتاب «فیما نزل من القرآن فی أمیرالمؤمنین» که هر دو آنها از مصنّفات أبو نعیم اصفهانی است و در کتاب «خصائص العلویۀ» نطنزی از شعبة بن حکم آورده است. و نیز در «دلائل الصّدق»، ج ٢، ص ٢٢٣، از «منهاج الکرامة» علاّمۀ حلّی از أبو نعیم اصفهانی، از ابن عبّاس روایت کرده است.
- آیه ٩٦، از سورۀ ١٩: مریم.
- «مناقب» ابن مغازلی، ص ٣٢٨ و ص ٣٢٩ و نیز در «غایة المرام» در قسمت دوّم ص ٣٧٣ در حدیث شمارۀ سیزدهم از ابن مغازلی مرفوعاً آورده است. و همچنین فرات بن ابراهیم کوفی در تفسیر خود ص ٨٩ با عین این سند و عبارت روایت کرده است.