
مباحث فقهی
مباحثی در احکام شرکت و ضمان و قصاص و دیات و ...
کتاب شریف «مباحث فقهی» مجموعۀ مکتوبِ هفت سخنرانی از حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰبه، با بیانی شیوا ایراد فرمودهاند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی میتواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راهگشا و راهنما باشد. مهمترین مباحث مندرج در این اثر: • احکام اجتهاد و تقلید • وجوب رجوع به مجتهد جامعالشرایط در زمان غیبت • حرمت رجوع به طاغوت برای فصل خصومت • بیان قسمتی از رسالۀ حقوق امام سجاد علیهالسلام • احکام برخی ابواب فقهی همچون: «احکام شرکت»، «احکام و مسائل کفار ذمّی و حربی»، «احکام ضمان»، «احکام قصاص و دیات» • نمونهای از خطبۀ عقد و بیان صیغۀ عقد ازدواج • تاریخچۀ مهرالسنّة • لزوم ترغیب مسلمانان به مهرالسنّة • ایجاد محبّت بین عروس و داماد بهواسطۀ مهرالسنّة
مباحث فقهی
135دختران را حراج میکنند و به دعوا و داد و بیداد میکشد و چه خبرها میشود!1 آیا واقعاً این شرافت انسان است یا متابعت از رسول خدا؟!
- مطلع انوار، ج ١٠، ص ٤٩٥ ـ ٤٩٩:
«امروزه مهریّۀ دختران بهطور سرسامآور بالا رفته است؛ و بدین جهت، مانع عظیمی در سر راه ازدواج واقع است. در حقیقت، ازدواج و نکاح را مبادلۀ دختر با مهریّه میدانند، و هر کس میخواهد شرف و عزّت خود را به ذیقیمت بودن دختر خود که مساوق با مهریّۀ بیشتر است حفظ کند؛ و از این راه تنافس و خودفروشی و منیّت، بازاری گرم پیدا نموده است! هر دختری که شوهر میکند، میخواهد مهرش از اَقران وی افزون باشد! و این چند پیآمد نکوهیده را در بر دارد:
اوّل: سدّ باب نکاح و سدّ تکثیر آن؛ درحالیکه شارع اسلام امر به نکاح و تسریع و تکثیر آن نموده است.
دوّم: عدم تمکّن مردان از پرداختن مهریّه، که باید نقدینهای باشد که به زنان تقدیم میدارند؛ و بهجای آن، مهر بر ذمّه و دَین نشسته است، یعنی مهریّه در ذمّۀ زوج تعلّق میگیرد تا بعداً بپردازد. و این خود چند عیب مهم دارد:
زیرا اوّلاً: مهریههای سنگین برای مرد قابل پرداخت نیست، فلهذا متمکّن از اداءِ آن نمیشوند تا بمیرند و یا زن بمیرد، و در آنصورت هم چون سنگین است، چهبسا ورثه قادر بر پرداخت آن نیستند؛ و تا آن زمان هم خود، مالیّۀ معتنابهای که بتواند اداء کند بهدست نیاورده است. و چهبسا اینگونه مهریّهها که عادتاً زوج قادر بر اداءِ آن نیست موجب ابطال مهریّه در عقد میشود ـ اگر نگوییم موجب بطلان اصل عقد نکاح است ـ و این عقد از مهرالمُسمّی به مهرالمِثل تنزّل پیدا مینماید.
و ثانیاً: در شب مذاکره و معارفۀ فیمابین ارحام زوجین که به شب ”بلهبران“ معروف است، بهجای صمیمیّت و محبّت، تباغض و منیّت و خودفروشی در مذاکرات فیمابین صورت میگیرد. زیرا خاندان عروس تا حدّ امکان سعی میکنند خود را ذیارج قلمداد کنند و با شواهد و امثال و کسب و شهرت و سایر امور اعتباریّه، دختر خود را گرانقدر و پر بها جلوه دهند تا مهریّهای را که میخواهند بر آنها قالب زنند، جای خود را بگیرد؛ و خاندان داماد نیز برای آنکه زیاد نباخته باشند، تا سرحدّ قدرت برای شکستن دعاوی مقابل میکوشند و با [ادامه در صفحه بعد]
- مطلع انوار، ج ١٠، ص ٤٩٥ ـ ٤٩٩:
