
مباحث فقهی
مباحثی در احکام شرکت و ضمان و قصاص و دیات و ...
کتاب شریف «مباحث فقهی» مجموعۀ مکتوبِ هفت سخنرانی از حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که در مسجد قائم طهران، برای عموم مردم، پیرامون برخی احکام فقهیِ مبتلیٰبه، با بیانی شیوا ایراد فرمودهاند که کیفیت بیان و شیوه ارائۀ احکام توسط چنین بزرگمردی میتواند برای مبلّغینِ دین مبین اسلام - علاوه بر اطلاع بر برخی آراء اختصاصی ایشان - راهگشا و راهنما باشد. مهمترین مباحث مندرج در این اثر: • احکام اجتهاد و تقلید • وجوب رجوع به مجتهد جامعالشرایط در زمان غیبت • حرمت رجوع به طاغوت برای فصل خصومت • بیان قسمتی از رسالۀ حقوق امام سجاد علیهالسلام • احکام برخی ابواب فقهی همچون: «احکام شرکت»، «احکام و مسائل کفار ذمّی و حربی»، «احکام ضمان»، «احکام قصاص و دیات» • نمونهای از خطبۀ عقد و بیان صیغۀ عقد ازدواج • تاریخچۀ مهرالسنّة • لزوم ترغیب مسلمانان به مهرالسنّة • ایجاد محبّت بین عروس و داماد بهواسطۀ مهرالسنّة
مباحث فقهی
49میشود1 و در صندوق دولت اسلام میآید. آنها در مقابل این جزیه در پناه اسلاماند، جان و مال و ناموسشان محفوظ میماند و احدی از مسلمین نمیتواند به آنها تعرّض کند، و اگر کفّارِ دیگر به آنها حمله کردند، دولت اسلام از آنها دفاع میکند. علاوه بر این، این خراجی را که میدهند دولت اسلام صرف تبلیغات میکند و کمکم آنها را با اسلام آشنا میکند و در جملۀ مسلمانان وارد میشوند.
شرایط عقد ذمّه بین امام یا نائب او و کفّار ذمّی
ذمّه یعنی آن عقدی که امام یا نائب امام با کفّار ذمّی میبندد که آنها در پناه اسلام باشند و جزیه بدهند؛ که از جمله شرایط ذمّه این است:
اوّلاً: خراج بدهند.
دوّم: در مرافعات و نزاعهایی که احیاناً بین آنها و مسلمین یا بین خودشان صورت میگیرد، باید به قاضی و مَحکمۀ اسلام مراجعه کنند و قاضی اسلام طبق احکام اسلام بر آنها حکم کند و فصل خصومت کند؛ نه طبق احکامی که خودشان دارند.
سوّم: آنکه در مملکت اسلام متعرّض زنهای مسلمان نشوند و از زنهای مسلمان به نکاح خود در نیاورند؛ چون بههیچوجهِ منالوجوه زن مسلمان نمیتواند زوجۀ شخص غیر مسلمان بشود و بلکه اگر یک زنی کافره است و شوهرش هم کافر است و بعد این زن مسلمان شد، بهمجرّد اسلام آوردن خود به خود از تحت حِبالۀ نکاح شوهر خارج میشود و دیگر بعد از مسلمان شدنِ زن، آن نکاح برای آنها ادامه ندارد. در نکاحهای ابتدائی هم همینطور است؛ بههیچوجه زن مسلمان نمیتواند برای خودش شوهرِ غیر مسلمان انتخاب کند، گرچه آن شوهرِ غیر مسلمان ذمّی باشد.
- رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج ١٥، ص ١٤٩.
