
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
جلد دوم از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • میزان ارزش انسان بر اساس تقویٰ و نیّت او • تقویٰ ملاک برتری در اسلام • اجر دانشمندان بر طبق منظور و غرض آنها از اختراعات و اکتشافات • لزوم وحدت و اخوّت بین مسلمانان • استجابت دعای عامّۀ مردم بهواسطۀ طلب حقیقی و اتّکای به خدا • دستور اسلام به مراعات حقوق همۀ مرتبطین با انسان حتّی حیوانات • سبب تشریع حکم بردهداری در اسلام • فلسفۀ قربانی کردن در عید قربان • لزوم دفاع و حمایت از حق • اهمیّت خلوص نیّت در مشورتدادن به افراد • اهمیّت مراقبه در سلوک راه خدا • اهمیّت طهارت قلب و دوام ذکر خدا در سلوک راه خدا • تلازم ذکر و یاد خدا با محبّت پروردگار • اهمیّت عزلت و خلوت در حضور قلب انسان • کیفیت وصول به مقام مخلَصین و حالات آنها بعد از فناء ذات • بهفعلیت رساندن استعدادات ملکوتی انسان بهواسطۀ تربیت صالح • نهفتهبودن تمام اسرار عالم امکان در انسان برای وصول به کمالات
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
36سفره کشیده میشد که انواع و اقسام غذاها در آن بود، غذاهایی بود که از روغن مغز سر بعضی از پرندگان خاص با عسل خاص و زعفران خاص تهیّه میکردند!1 هر کسی حاضر است سر این سفره بیاید و بهرهمند شود! امّا در دستگاه امیرالمؤمنین این سفره نبود؛ أنبان خشکیدهای بود که مهر آن را میشکافت و درِ آن را باز میکرد و از آن میخورد!2 مردم جاهل به این توجّه نمیکنند و به آن توجّه میکنند!
امّا باطنی در این هست! باطن را همه نمیفهمند؛ افراد درّاک میفهمند که قضیّه چیست! مسئله، خیلی مهم است! انسان باید درک کند که این سفرهای که درست میشود، از کجا درست شده است؟ برای کیست؟ برای کدام پیر زن است؟ برای کدام شخص یتیم است؟ این برای بیتالمال مسلمین است و باید صرف مسلمین بشود، امّا تبدیل به این صورت شده است! وضع این سفره براساس باطل و ظلم است، و گسترش آن خلاف عدل است! این سفره برای صید کردن ارواح مردم است، تا مردم را بهسوی جهنّم صید کند و برباید! اینها دقّتهایی است که باید در معنا بهکار برود تا روحیّۀ این سفره معلوم بشود! امّا این نظرها نیست؛ مردم میآیند و سر سفره مینشینند و میروند، و بر روح معاویه صلوات هم میفرستند و تمام میشود و میرود! امّا آن کسانی که دید بیدار دارند، تمام این مُداقّهها را میکنند و لب نمیزنند و یک قدم هم نزدیک نمیشوند و میگویند: «اینجا شرک است، بتپرستی است، خُدعه است! اینها شیرینی نیست؛ زهر است! اینها غذای لذیذ نیست؛ اینها آتش جهنّم است، اینها چرک است، اینها صدید است، اینها حمیم است و امثال اینها!» اینها خوب درک میکنند!3
- التّذکرة الحمدونیّة، ج ١، ص ٦٩.
- شرح نهج البلاغة، ابنأبیالحدید، ج ١، ص ٢٦؛ مناقب آل أبیطالب علیهم السّلام، ج ٢، ص ٩٨؛ الغارات، ج ١، ص ٥٥ و ٥٧.
- رجوع شود به الأربعون حدیثاً، رازی، ص ٨١، الحکایة الرّابعة.
