
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
جلد دوم از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • میزان ارزش انسان بر اساس تقویٰ و نیّت او • تقویٰ ملاک برتری در اسلام • اجر دانشمندان بر طبق منظور و غرض آنها از اختراعات و اکتشافات • لزوم وحدت و اخوّت بین مسلمانان • استجابت دعای عامّۀ مردم بهواسطۀ طلب حقیقی و اتّکای به خدا • دستور اسلام به مراعات حقوق همۀ مرتبطین با انسان حتّی حیوانات • سبب تشریع حکم بردهداری در اسلام • فلسفۀ قربانی کردن در عید قربان • لزوم دفاع و حمایت از حق • اهمیّت خلوص نیّت در مشورتدادن به افراد • اهمیّت مراقبه در سلوک راه خدا • اهمیّت طهارت قلب و دوام ذکر خدا در سلوک راه خدا • تلازم ذکر و یاد خدا با محبّت پروردگار • اهمیّت عزلت و خلوت در حضور قلب انسان • کیفیت وصول به مقام مخلَصین و حالات آنها بعد از فناء ذات • بهفعلیت رساندن استعدادات ملکوتی انسان بهواسطۀ تربیت صالح • نهفتهبودن تمام اسرار عالم امکان در انسان برای وصول به کمالات
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
213است که از آن گناه یا آن ثواب حکایت میکند، یا از آن عمل خیر و یا آن عمل بد حکایت میکند. پس چرا ما و مردم نمیفهمیم؟ چون دقیق است و کار دقیق را همه کس نمیفهمد، خبره و کارشناس میفهمد! یک صفحۀ نقّاشی است و شما به یک بچّه نشان میدهید و میگویید که آقا این را چند میخرید؟ بچه پارهاش میکند و دور میاندازد و میگوید که این اصلاً به درد نمیخورد و با ذغال سیاه سیاه کردهاند، یا این یک نقشۀ گنج است که با این مدادهای قرمز و آبی کشیدهاند! آن تابلوی نقاشی را به یک مرد با فهمتر نشان میدهید، میگوید که این بیست تومان میارزد! به مردم با فهمتر میدهید، میگویند که صد تومان میارزد! به یک نقّاش خبرهتر نشان میدهید، میگوید که هزار تومان میارزد! به شخصی که در این کار متخصّص است نشان میدهید، میگوید که این صفحۀ نقّاشی یک میلیون تومان میارزد! میگویند که آخر قضیّه چیست؟ میگوید که شما نمیفهمید قضیّه چیست! اصلاً هرچه من برای شما بگویم، شما نمیفهمید؛ چون در این صفحۀ نقّاشی یک خصوصیّات و یک افکاری خوابیده است که فقط من و افرادی که مانند من هستند، میفهمند و میشناسند، امّا افراد دیگر نمیفهمند!
میناکاری یک صنعت دقیقی است و این را همه کس نمیفهمند؛ اصلاً نمیفهمند میناکاری یعنی چه! فقط اهل خبره میفهمند که این میناکار روی این کار چهکار کرده است!
در قرآن مجید داریم:
﴿سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِ﴾؛1 «علامت و نشانۀ این [سجود] در صورتهایشان ظاهر است!»
حالا بنده برای شما یک مثال میزنم و مطلب را قدری نزدیکتر میکنم، بعد خودتان درک میکنید. افرادی که شغلهای مختلف دارند، شکلهایشان هم باهم تفاوت دارد؛ افرادی که کارگرند، مثلاً کارگرِ مکانیک هستند و تمام عمرشان کارگر مکانیک
- سوره فتح (٤٨) آیه ٢٩.
