امام شناسی ج14

مدینه بسیار به موقع بود در وقتى كه رسول خدا صَلَّى اللَهُ عَلَیهِ وَ آله به اسیران بَدْر اجازه دادند تا هر یك از ایشان در برابر حقّ آزادى خود هر كدام از آنها كه نویسنده است ده نفر از پسر بچّه‌هاى مدینه را كتابت و قرائت تعلیم دهد.¹ و تعلیم كتابت و قرائت انحصار به ذكور نداشت بلكه دختران نیز در خانه‌هایشان تعلّم كتابت مى‌نمودند. ابو بكر بن سُلَیمان بن أبى حَثْمَة از شِفاء دختر عبداللَه روایت كرده است كه: دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه [و ءاله‌] و سلّم وَ أنَا عِنْدَ حَفْصَةَ فَقَالَ لِى: أ لَا تُعَلِّمِینَ هَذِهِ رُقْیَةَ النَّمْلَةِ کمَا عَلَّمْتِیهَا الْکتَابَةَ؟!² «رسول خدا صَلَّى اللَهُ عَلَیهِ وَ آله بر من وارد شد و من نزد حفصه بودم، به من فرمود: آیا به این زن نوشتۀ دعاى آویختنى را كه براى دُمَلْهاى پهلو مفید است یاد نمى‌دهى، همانطور كه كتابت را به او یاد داده‌اى؟!»

 و أیضاً محمّد عَجَّاج خطیب در باب حَثّ و تحریض و تأكید رسول خدا صَلَّى اللَهُ عَلَیهِ وَ آله و سلَّم گوید: آن حضرت در تحریض و ترغیب أصحاب خود، به طلب علم شرعى از ناحیۀ قرآن و سنَّت طاهره اكتفا ننمود بلكه ایشان را به فراگرفتن هر علمى كه براى مسلمین مفید است دعوت كرد به طورى كه چون آن حضرت در وقت ورود به مدینه از زید بن ثابت كه صغیر السِّن بود، ده سوره و اندى از قرآن شنید به شگفت آمد و به وى امر نمود تا لغت یهود را فراگیرد و گفت: یا زَيْدُ تَعَلَّمْ لِى کِتَابَ یهوُدَ؛ فَإنِّى وَ اللَهِ مَا آمَنُ یَهُودَ عَلَى کِتَابِى. و فى روایةٍ: إنِّى أكْتُبُ إلَى قَوْمٍ فَأخَافُ أنْ یَزیدُوا عَلَىَّ أو یَنْقُصُوا؛ فَتَعَلَّمِ السُّرْیانِیَّةَ. قَالَ زَیدٌ: فَتَعَلَّمْتُهَا