امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
مرتب سازی:
امام شناسی ج14
275ذكر نمودهایم.
این راجع به علوم امام و علم أمیر المؤمنین علیه السّلام به طور كلّى. و اما راجع به خصوص علم جفر كه ایشان به پیروى صاحب «اعیان الشِّیعة» آن را در علم حلال و حرام و مصالح دنیوى و امور اخروى منحصر كردهاند، و اكتشافات غیبیه را از آن زدودهاند، این هم بدون وجه است. و در پاسخ از مطالب صاحب «اعیان الشیعة» و ایشان كه عباراتشان مفصّلًا ذكر شد باید گفت:
چرا ما علم جفر را به معنى اكتشاف از حوادث و وقایع آینده و اطلاع از مغیبات از راه بسط حروف به طریقى كه رسول خدا صلى اللَه علیه و آله به حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام آموخته باشند انكار كنیم؟! و آن را علمى مستقل و كامل نه مانند جفرى كه امروزه مشهور است ندانیم؟! امّا در مقام ثبوت، قاعده امكان عقلى آن، به قانونِ کلُّ مَا قَرَعَ سَمْعَک مِنَ الغرائبِ فَذَرْهُ فِى بُقْعَةِ الإمْکانِ مَا لَمْ یذُدْک عَنْهُ قَائمُ الْبُرْهَانِ.1
«هر چه از غرائب به گوش تو خورد تا وقتى كه برهان قاطع، تو را از امكان آن منع ننماید، آن را (در بوته امتناع قرار مَده بلكه) در محلّ امكان باقى گذار.»
و امّا در مقام اثبات، آیا این همه دلیل نقلى كافى نیست؟!
اثبات علم غیب از طریق جفر در گفتار ایجى و میر سید شریف
كلام إیجى كه از محقّقین متكلّمین عامّه است در كتاب «مواقف» و كلام محقّق
- درباره اين قانون در جلد اوّل از «معادشناسى» از دوره علوم و معارف اسلام که بخش سوم آن را تشکيل مىدهد، از مطبوع آن در ص ١٣٤ و ص ١٣٥ در مجلس ٤ بحث شده است و در تعليقه آمده است که: اين عبارت معروف شيخ الرئيس ابو على ابن سينا است که در بسيارى از کتب از وى نقل شده است و مراد از امکان در اينجا احتمال عقلى است نه امکان ذاتى. شيخ الرئيس در صفحه آخر کتاب «اشارات» طبع سنگى و در ص ١٥٩ و ص ١٦٠ از جلد چهارم طبع جديد حروفى عبارتى را بدين لفظ در تحت عنوان نصيحت آورده است و آن اين است: إيّاک أن يکون تَکيُّسک و تبرّوک عن العامة هو أن تنبرى منکراً لکلّ شىء. فذلک طيشٌ و عجز. و ليس الخَرق فى تکذيبک ما لم يستبن لک بعد جليّته دون الخرق فى تصديقک ما لم يقم بين يديک بيّنة. بل عليک الاعتصام بحبل التّوقّف. و إن أزعجک استنکار ما يوعاه سمعک ما لم تتبرهن استحالته لک، فالصّواب أن تسرح أمثال ذلک الى بقعة الإمکان ما لم يذدک عنه قائم البرهان.