
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
281در «بحار الانوار» دیدهام كه: از امام روایت است كه: قِیامُ اللَّیلِ یا صَلَوةُ اللَّیل (فرمودند: من تردید دارم و اینك درست به خاطر ندارم) مَطِیةُ اللَّیلِ. «قیام در شبها ـ یا نماز در شبها ـ مركب راهوار شب براى حركت و وصول به مقصود است.»1
بنده سكوت كردم و فقط گوش مىدادم، و گویا این را ارشاد براى خود نگرفتم و تصمیمى براى ادامه نماز شب براى من پیدا نشد.
و چون باز از این طرف و آن طرف سخن به میان آمد فرمودند: در «بحار الانوار» دیدهام كه: قِیامُ اللَّیلِ یا صَلَوةُ اللَّیلِ مَطِیةُ اللَّیلِ.
و خداوند هم در قرآن مىفرماید: إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا.2 «تحقیقاً شبزندهدارى، گامى استوارتر و گفتارى محكمتر راى براى تو اى پیغمبر به وجود مىآورد!»
و چون حقیر مىدانستم كه: بنده زاده اهل تهجّد است، این مطالب ایشان بدون مقدّمه و سخن قبلى كه ابتداءً انشاء كردند براى تنبّه و بیدارى حقیر است كه حتّى در حال مرض و كسالت هم نباید از این امر مهمّ دست برداشت و آن را با دیده سُست و كم أهمّیتى نظر نمود.
آیا در صورتى كه ما بالوجدان با چشم خود این امر و نظیر این امور را مىنگریم، از غیب و اطلاع بر سرائر و مخفیات نسبت به پیشوایان دین و أئمّه طاهرین آنهم مانند جفر كه امرى است معلوم، دچار شك مىگردیم؟!
گفتار مستشار عبد الحلیم درباره جفر
بارى در اینجا كه مىخواهیم بحث خود را پیرامون كتاب جفر أمیرالمؤمنین ـ علیه أفضل صلوات المصلّین ـ خاتمه دهیم سزاوار است گفتار مُسْتشار
- اصل حديث چنين است: قال الإمام أبو محمّدٍ الحسنُ العسکرىّ عليه السّلام: إنّ الوصولَ إلى اللَهِ عزّ و جلّ سفرٌ لا يُدرَک إلّا بِامْتِطاءِ الليل، مَن لَم يُحسِن أن يَمنَع لَم يُحسن أن يُعطى. «وصول به خداوند عزّ و جلّ مسافرتى است که به دست نمىآيد مگر آنکه انسان شب را همچون مرکب راهوارى اتّخاذ نمايد. کسى که نمىتواند از خود بزدايد (خورد و خوراک و خواب را) نمىتواند از خود برون بدهد (ثمرات شبزندهدارى را)!» («بحار الانوار» طبع حروفى إسلاميّه، ج ٧٨، ص ٣٨٠)
- آيه ٦، از سوره ٧٣: المزّمّل.
