
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
285قَالَ: ثُمَّ دَعَا بِصَحِیفَةٍ فَنَشَرَهَا فَوَجَدْتُهُا بَیضَاءَ لَیسَ فِیهَا أثَرُ الْکتَابَةِ! فَقُلْتُ: یا بْنَ رَسُولِ اللَهِ! مَا أرَى فِیها أثَرَ الْکتَابَةِ!
«گفت: سپس حضرت صحیفهاى را طلبیدند و آن را گستردند، و من چون بدان نگریستم آن را سفید یافتم و اثرى از نوشته در آن نبود. در این حال گفتم: اى پسر رسول خدا! من در آن اثرى از كتابت نمىبینم!»
قَالَ: فَمَسَحَ یدَهُ عَلَیهَا فَوجَدْتُهَا مَكْتُوبَةً وَ وَجَدْتُ فِى أسْفَلِهَا اسْمِى؛ فَسَجَدْتُ لِلّهِ شُكْراً.1
«گفت: حضرت در این حال دست خود را بر آن مالید، و من آن را نوشته یافتم، و نام خودم را در ذیل آن یافتم. پس سجده شكر خدا بجاى آوردم.»
شرح کتاب دیات از سیّد حسن صدر
٣ ـ كتاب دِیات یا صحیفه دِیات
یكى از كتب مؤلَّفه حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام كتابى بوده است كه پیوسته به شمشیر آن حضرت آویزان بوده است و در آن راجع به مقدار دیههاى مختلف براى جرائم متفاوت تذكر داده شده بوده است.
این كتاب طبق گفتار آن حضرت در موارد عدیده، به املاء رسول اللَه و خطّ وى علیهما الصّلاة و السّلام تهیه گردیده بوده است؛ و از حضرت در موارد گوناگون كه مىپرسند: بر شما آیا وحى نازل شده است؟! در پاسخ مىفرماید: نه! ما غیر از مُصْحف الهى و این صحیفهاى كه به ذُوابه سیف (تعلیقه بر دسته شمشیر) آویزان است چیزى نداریم، مگر اینكه خداوند به بندهاش فهم كتابش را عنایت بفرماید.
معرفى كتاب دیات از سید حسن صدر
سید حسن صدر در كتاب «تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام» مىگوید: و براى آن حضرت كتابى بوده است كه خودش آن را «صحیفه» نامید، و در باب دیات بود، و
- «بحار الانوار» طبع کمپانى ج ١١، احوالات حضرت امام صادق عليه السّلام، ص ٢٢٤، و نيز در ج ٧، احوالات أئمّه عليهمالسَّلام، ص ٣٠٧ از کتاب «اختصاص» شيخ مفيد.
