امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
مرتب سازی:
امام شناسی ج14
288براى شما بخوانیم مگر كتاب اللَه عزّ و جلّ و این صحیفه. ـ و صحیفهاى معلّق بر شمشیرى بود كه بر آن حلقهاى بود از آهن، و قرقرههایش از آهن بود. در آن واجبات مقدار پرداخت صدقات بود، كه آن را حضرت از رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله اخذ نموده بود.»
شیخ محمود أبُورَیه از این كتاب بحث مفصّلى تحت عنوان: «حَدِیثُ صَحِیفَةِ عَلِىٍّ رضى اللَه عنه» نموده است. وى مىگوید: این حدیث را جماعت: احمد و شیخین و اصحاب سُنَن به الفاظ مختلفه نقل نموده اند.
روایات بخارى در صحیفه دیات
امّا بخارى آن را از أبُو جُحَیفَه در كتاب علم بدین لفظ روایت نموده است كه:
قُلْتُ لِعَلِىٍّ: هَلْ عِنْدَکمْ کتَابٌ؟! قَالَ: لَا إلَّا کتَابُ اللَهِ، أوْ فَهْماً أعْطَاهُ رَجُلًا مُسْلِماً، أوْ مَا فِى هَذِهِ الصَّحِیفَةِ!
قُلْتُ: وَ مَا فِى هَذِهِ الصَّحِیفَةِ؟! قَالَ: الْعَقْلُ، وَ فِکاک الاسِیرِ، وَ لَا یقْتَلُ مُسْلِمٌ بِکافِرٍ!1
«من به على علیه السّلام گفتم: آیا نزد شما كتابى وجود دارد؟! گفت: نه! مگر كتاب خدا یا فهمى كه خداوند بر مرد مسلمانى عطا فرماید، یا آنچه در این صحیفه مىباشد!
گفتم: در این صحیفه چیست؟! گفت: عقل (شترى كه صاحبان خون در كنار خانه مىبندند به عنوان دیه تا آن را از اقوام پدرى قاتل به عنوان دیه خون خطائى از
- مع العجب محمّد عجّاج خطيب در کتاب «السّنّة قبل التّدوين» ص ٣٤٥ به اين حقيقت اعتراف نموده و گفته است: و قد اشتهرت صحيفه أمير المؤمنين: علىّ بن أبى طالب الّتى کان يعلّقها فى سيفه، فيها أسنان الإبل، و أشياء من الجراحات، و حرم المدينة، و لا يقتل مسلمٌ بکافرٍ. و در تعليقه آن گويد: انظر «مسند» الإمام احمد ص ٤٤ و ٣٥ و ١٢١ و ١٣١، ج ٢، و «فتح البارى» ص ٨٣، ج ٧، و «رد الدّارمى على بشر» ص ١٣٠.
و در تفسير «المنار» ج ٦، ص ٤٧٠ در ضمن تفسير آيه:” يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْک مِنْ رَبِّک” آورده است که: و از اين باب مىباشد آنچه در صحيحين وارد است از سؤال بعضى از مردم از علىّ مرتضى:” هَلْ خصَّهم الرّسول بشىءٍ من الوحى أو علم الدين؟!” يعنى اهل البيت. در اينجا سؤال أبو جحيفه را از حضرت و پاسخ وى را به همين منوال بيان مىنمايد.
- مع العجب محمّد عجّاج خطيب در کتاب «السّنّة قبل التّدوين» ص ٣٤٥ به اين حقيقت اعتراف نموده و گفته است: و قد اشتهرت صحيفه أمير المؤمنين: علىّ بن أبى طالب الّتى کان يعلّقها فى سيفه، فيها أسنان الإبل، و أشياء من الجراحات، و حرم المدينة، و لا يقتل مسلمٌ بکافرٍ. و در تعليقه آن گويد: انظر «مسند» الإمام احمد ص ٤٤ و ٣٥ و ١٢١ و ١٣١، ج ٢، و «فتح البارى» ص ٨٣، ج ٧، و «رد الدّارمى على بشر» ص ١٣٠.