
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
296لَصَحِیفَةً یقَالُ لَهَا: الْعِیطَةُ؛1 وَ مَا وَرَدَ عَلَى الْعَرَبِ أشَدّ عَلَیهِمْ مِنْهَا، وَ إنَّ فِیهَا لَسِتِّینَ قَبِیلَةً مِنَ الْعَرَبِ بَهْرَجَةً (مُبَهْرَجَةً ـ ظ، کما فى «البصائر») مَا لَهَا فِى دِینِ اللَهِ مِنْ نَصِیبٍ.
و قسم به خدا اگر با نشاط گردم و به من اجازه داده شود، براى شما در مدّت سال به قدرى حدیث بیان كنم تا سال سپرى شود و سال دیگر درآید و من در این احادیث یك حرف را تكرار ننموده باشم!
و قسم به خدا نزد من صحیفههاى بسیارى است كه آنها قطائع رسول أكرم صلى اللَه علیه و آله و سلّم و اهل بیت او مىباشد، و در میان آن صحائف، صحیفهاى است كه آن را عِیطَة (عَبِیطَة) نامند؛ و بر عرب وارد نشده است حادثهاى شدیدتر از آن صحیفه! و در آن صحیفه است شصت قبیله از عرب كه مردم بدون ارزش و فرومایه هستند و بهره و نصیبى از دین خدا ندارند.»
مجلسى در بیان خود از «قاموس» نقل نموده است كه: بَهْرَج به معنى باطل و پست و بدون مقدار و مباح است. و بَهْرَجَة عبارت است از خارج كردن چیزى از جادّه معتدل به غیر آن. و مُبَهْرَج از آبها به آبى گویند كه: مُهمَل و رها است و كسى را از آن منع نمىكنند. و مُبَهْرَج از خونها به خون هَدر گویند.2
صحیفه فرائض چهارمین تدوین امیرالمومنین علیه السلام
٤ ـ صَحِیفَةُ الْفَرائضِ یا صَحیفَةُ كِتابِ الْفَرائضِ یا فرائضُ عَلىٍّ علیه السّلام
مجلسى رضى اللَه عنه در «بحار الانوار» از «بصائر الدّرجات» از محمّد بن الحسین، از جعفر بن بشیر، از حسین، از أبو مخلّد، از عبد الملك روایت كرده است كه او گفت:
دَعَا أبُو جَعْفَرٍ علیه السّلام بِکتَابِ عَلِىٍّ علیه السّلام فَجَاءَ بِهِ جَعْفَرٌ علیه السّلام مِثْلَ فَخِذِ الرَّجُلِ مَطْوِىٍّ، فَإذَا فِیهِ: إنَّ النِّسَاءَ لَیسَ لَهُنَّ مِنْ عِقَارِ الرَّجُلِ إذَا هُوَ تُوُفِّىَ عَنْهَا شَىْءٌ. فَقَالَ أبو جَعفَرٍ علیه السّلام: هَذَا وَ اللَهِ خَطُّ عَلِىٍّ علیه السّلام بِیدِهِ وَ إمْلاءُ رَسُولِ اللَهِ صلى اللَه علیه و آله!3
- در نسخه «بحار» کمپانى عيطة، و در طبع حيدرى عبيطة مضبوط است.
- همين مصدر از طبع کمپانى: ص ٢٨٣، و از طبع حيدرى: ص ٣٧، حديث ٦٧، از «بصائر الدّرجات» ص ٤١.
- همين مصدر، از طبع کمپانى: ص ٢٨٧، و از طبع حيدرى: ص ٥١، حديث ١٠١؛ و «بصائر الدّرجات» ص ٤٥. و نيز در «وسائل» (ج ١٧، ص ٥٢٢) اين روايت را آورده و در آن بجاى مطوىٍّ، مَطويّاً و بجاى إذا هو توفّى عنها، إذَا تُوُفِّىَ عَنْهُنَّ آمده است.
