امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
مرتب سازی:
امام شناسی ج14
298در اینجا مرحوم امین روایت دیگرى را از محمّد بن علىّ بن بابویه1، و دو روایت دیگر از كلینى2، و یك روایت دیگر از شیخ أبو جعفر طوسى3 از ابواب مختلف كتاب ارث آورده است كه دلالت دارد بر اینكه ثقاتى از اصحاب این كتاب را نزد ائمّه علیهم السّلام مشاهده نموده و حدیثى را در آن خوانده و نقل نمودهاند و یا اینكه امام علیه السّلام حدیثى را از روى آن براى راوى خوانده اند.
سپس گوید: پس از حضرت باقر این كتاب نزد حضرت صادق علیهما سلام بوده است.
شیخ أبو جعفر طوسى با إسناد خود از علىّ بن حسن بن فَضَّال، از علىّ بن اسْباط، از محمّد بن عمران [حمران ـ صح]، از زُراره روایت میكند كه گفت: أرَانِى أبُو عَبْدِ اللَهِ علیه السّلام صَحِیفَةَ الْفَرَائضِ فَإذَا فِیهَا ـ الحدیث4.
«حضرت صادق علیه السّلام صحیفه فرائض را به من نشان دادند، پس در آن بود كه: ـ تا آخر حدیث.»
و ظاهراً این صحیفه همان صحیفهاى است كه نزد حضرت باقر علیه السّلام بوده است.
كلینى روایت مىنماید از علىّ بن ابراهیم، از پدرش، از ابن أبى عُمَیر از أبو أیوب، از محمّد بن مسلم كه گفت: نَشَرَ أبُو جَعْفَرٍ علیه السّلام صَحِیفَةً فَأَوَّلُ مَا تَلَقَّانِى فِیهَا: ابْنُ أخٍ وَ جَدٌّ الْمَالُ بَینَهُمَا نِصْفَانِ (إلَى أن قالَ) فَقَالَ: إنَّ هَذَا الْکتَابَ بِخَطِّ عَلِىٍّ علیه السّلام وَ إمْلاءِ رسولِ اللَه صلى اللَه علیه و آله و سلّم.
«حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام براى من صحیفهاى را گستردند، و اوّلین چیزى
- «وسائل الشّيعه» کتاب الفرائض و المواريث، باب ١٦ از أبواب ميراث الابوين و الاولاد، حديث، و از طبع جلدى: ج، ص و ص، از «من لا يحضره الفقيه» ج ٤، ص ١٩٢.
- همان مصدر، باب ١٧ از ابواب ميراث الابوين و الاولاد، حديث ١ و ٢، ص ٤٦٣ و ص ٤٦٤، از «کافى» ج ٧، ص ٩٣ و ص ٩٤، ح ١ و ٢.
- همان مصدر، باب ٣ از ابواب ميراث الازواج، حديث ٢، ص ٥١٢، از «تهذيب الاحکام» ج ٩، ص ٢٩٤، ح ١٢.
- همان مصدر، باب ١٧ از أبواب ميراث الابوين و الاولاد، حديث ٥، ص ٤٦٤، از «تهذيب» ج ٩، ص ٢٧٣، ح ٩؛ و نيز باب ٦ از أبواب ميراث الإخوة و الاجداد، حديث ٢١، ص ٤٩٣، از «تهذيب» ج ٩، ص ٣٠٦، ح ١٦، و «الاستبصار» ج ٤، ص ١٥٨.