امام شناسی ج14

و مانند حكم به ارث بردن مسلمین از هم بنا بر اساس اخُوَّت دینى؛ و نسخ آن به حكم ارث بنا بر اساس خویشاوندى و قرابت رحمیت؛

 و مانند آیات وجوب نماز به سمت قبله و مسجد الحرام كه نسخ وجوب صلوة را به سوى بیت المقدس نمود؛

 و مانند آیات قصاص كه نسخ حكم تورات را كرد؛

 و مانند نسخ أحكام شاقّه‌اى كه بر بنى اسرائیل واجب بوده است؛

 و مانند نسخ حكم به وجوب خوددارى از مباشرت با زنان و أكل و شرب در شبهاى ماه مبارك رمضان، به آیه جواز أكل و شرب و آمیزش با زنان در شبها تا طلوع فجر صادق؛

 و بسیارى دیگر از آیات منسوخه به أحكام قرآنیه جدیده؛

 و بیان مثالهائى از مُحْكَم و متشابه و مثالهائى از آیاتى كه ظاهرش عموم، و مراد از آنها خصوص مى‌باشد؛ و آیاتى كه ظاهرش خصوص و مراد از آنها عموم هستند؛ و آیاتى كه لفظش ماضى و معنى آنها مستقبل است؛ و آیات عزائم و آیات ترخیص، و احتجاج بر مُلْحِدین و ردّ بر عبادت كنندگان أصنام و ثنویه، و زنادقه و دهریه و نصارى و غیر ذلك از آنچه صاحب كتاب «أعیان الشّیعة» به تفصیل ذكر نموده است و حاوى مطالب رشیق و أنیق مى‌باشد ولى ما در اینجا به جهت رعایت اختصار به اصول آنها اكتفا نمودیم.¹

٦ ـ كتاب حضرت به مالك اشْتَر و محمّد بن الحَنَفیة

 این دو كتاب كه صدورش از حضرت قطعى است، و اوّلى را در «نهج البلاغة» ذكر كرده است؛ و دوّمى را صاحب «أعیان» در ترجمه احوال أصْبَغ بن نُباتَه نقل نموده است، و سائر كتب حضرت را كه در «نهج البلاغة» و غیر آن وارد است‌