امام شناسی ج14

كه متوفّى در سنه (٩٠) مى‌باشد تقدّم دارد.¹

 و عالم خبیر: سید محمّد صادق بحر العلوم در مقدّمه كتاب سُلَیم بن قَیس بدین حقیقت تصریح نموده‌اند، و عین عبارات ابن ندیم در «فهرست» و قاضى بدر الدّین سبكى را نقل مى‌كنند، و سپس اشاره به تقدّم تصنیف ابو رافع مى‌نمایند.²

 مُحَمّد عَجّاج خطیب كه خود إصرارى تمام در تدوین حدیث اهل سنّت دارد، بدین امر خواهى نخواهى اعتراف نموده و مى‌گوید:

 و نزد أبورافع غلام رسول أكرم صلّى اللَه علیه و آله و سلّم (كه ولادتش غیر معلوم، و وفاتش در سنه ٣٥ هجرى مى‌باشد)³ كتابى بوده است كه در آن استفتاح صلوة بوده است؛ و آن را به أبو بكر بن عبد الرّحمن بن حارِث كه (ولادتش غیر معلوم، و وفاتش در سنه ٩٤ هجرى بوده است و)⁴ یكى از فقهاى سَبْعه بوده است ردّ نموده است.⁵

تدوین اهل سنّت پس از دو قرن بوده است‌

 آیة اللَه سید حسن صدر تحت عنوان: تَقَدُّمُ الشّیعَةِ فى تَأسیسِ عُلومِ الْحَدیث‌؛ و در ذیل آن در عنوان: أوّلُ مَنْ جَمَعَ الْحَدیثَ النَّبَوىَ‌ و در تحت آن عبارت: الصّحیفةُ الاولَى فى أوّلِ مَن جَمَعَ الحدیثَ النَّبوىَّ فِى الإسْلامِ وَ دَوَّنَهُ‌، را آورده و در آن أوّلین نفر أبو رافع را ذكر كرده، و سپس درباره تأخّر اهل سُنَّت در تدوین و گردآورى حدیث تا دو قرن، بحثى مستدَلّ دارند؛ و حتّى سیوطى را كه میگوید: تدوین حدیث در رأس قرن دوّم به امر عمر بن عبد العزیز به وجود آمده است شدیداً ردّ مینمایند.

 ایشان میفرماید: أبورافع غلام رسول اللَه صلى اللَه علیه و آله و سلّم اوّلین كس بوده است كه حدیث را تدوین كرده است. و بعد از شرحى از تأخّر أهل سُنَّت، دوباره برمیگردند