امام شناسی ج14

جوانب اشكال وى مشخّص گردد. و اگر حقّاً بخواهیم راستى و درستى گفتار مرحوم سید حسن صدر را روشن و مبرهن سازیم و در یكایك از اشتباههاى مستشكل به ایشان سخن به تفصیل پردازیم تحقیقاً یك جلد كتاب خواهد شد؛ ولى در اینجا ناچاریم براى رفع شبهه قدرى گفتار را گسترش دهیم گرچه مستلزم فى‌الجمله تفصیل گردد.

كلام شیخ محمود ابو ریه در كیفیت تدوین اهل سنّت‌

 اوَّلًا شرحى را از عالم بیدار و غیر متعصّب سنّى مذهب مصرى ـ حشرهُ اللَه مع أمیر المؤمنین و أبنائه المعصومین، و أبْعَدَهُ مِمَنَّ یتبرَّءُ منه و یبْغِضُهُ‌ ـ : شیخ محمود أبُو رَیه در كتاب ارزشمند و گرامى: «أضْوَاءٌ عَلَى السُّنَّةِ المحمّدیة» كه مطالعه و دقّت از ابتدا تا انتهاى آن براى هر طالب علمى كه قدم در صراط حدیث و فقه و اصول مى‌نهد به نظر حقیر فقیر ضرورى مى‌رسد، بیان مى‌نمائیم:

 وى در تدوین حدیث، در تحت عنوان: کیفَ نَشَأ تَدْوِینُ الْحَدِیث‌ بیانى دارد تا مى‌رسد بدینجا كه مى‌گوید:

 در آنچه سابقاً در فصل پیشین گذشت دیدى كه صحابه در عصر ابو بكر قرآن را در موضع واحدى گرد آوردند، از آنچه در حیات رسول اللَه ـ صلوات اللَه علیه ـ نوشته شده بود و آنچه از حفظ در سینه‌هایشان داشته‌اند، و آنها بدین امر عنایت مهمّ و بالائى را مبذول نمودند.

 امّا احادیث رسول را ننوشتند و جمع نكردند براى آنكه مانند قرآن در عصر پیغمبر نوشته نگردیده بود. ـ تا مى‌رسد بدینجا كه مى‌گوید:

 شیخ ابو بكر بن عقال صَقْلى در فوائدش بنا بر روایت ابن بشكوال مى‌گوید: علّت آنكه صحابه سنن رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله را در مصحف واحدى مثل قرآن جمع ننمودند، این بود كه سنن رسول خدا انتشار یافته بود و درست آن از نادرست آن معلوم نبود و صاحبان نقل سنّت به قوّه حافظه شان اعتماد داشتند؛ امّا در قرآن چنین نبود.

 و الفاظ سنّت از زیاده و نقصان محفوظ نبود همچنان كه خداوند قرآن را با نظم‌