
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
369گمراه مىباشند نمىتوانند شما را هدایت كنند! بنابراین در برابر سخنانشان یا تكذیب حق را مىكنید و یا تصدیق باطل را!»
این است روایات صحیحهاى كه با عقل و دین موافقت دارد، آن روایاتى كه نزد محقّقین معروف هستند.1
سستى روایات ابو هریره و عبد اللَه بن عمرو
اینها بعضى از آن چیزهائى است كه از پیغمبر ـ صلوات اللَه علیه روایت شده است درباره نهى اخذ از اهل كتاب. و لیكن دیرى نپائید كه امر منقلب شد، پس از آنكه بعضى از مسلمین گول خوردند از كسانى كه از جمله علماء و أحبار یهود بوده و از روى مكر و خدعه اسلام اختیار كرده بودند.
در این حال ظاهر شد احادیثى كه به پیغمبر صلى اللَه علیه و آله نسبت مىدادند كه اخذ از یهود و نصارى را مباح كرده و آنچه را كه از آن نهى به عمل آمده بود نسخ مىنمود.
أبو هُرَیره و عبد اللَه بن عَمْرو عاص و غیرهما روایت كردند كه رسول خدا گفت: حَدِّثُوا عَنْ بَنِى إسْرَائیلَ وَ لَا حَرَجَ! «از بنى اسرائیل حدیث كنید بدون هیچ باكى!» باید دانست كه أبو هریره و عبد اللَه بن عَمْرو از شاگردان كَعْب الاحْبار بوده اند.
و اخبار وارد است به آنكه: دومى كه عبد اللَه بن عمرو بن العاص باشد ـ در روز جنگ یرموك زَامِلَتَین2 از علوم اهل كتاب را به غنیمت به چنگ آورد و دأبش این طور بود كه از آن دو زامِلَه روایت مىكرد. و ابن حَجَر این جمله را اضافه دارد كه:
فَتَجَنَّبَ الاخْذَ عَنْهُ لِذَلِک کثِیرٌ مِنْ أئمَّةِ التَّابِعینَ.3 «بدین جهت بود كه بسیارى از پیشوایان تابعین از گرفتن و روایت كردن از او اجتناب كردند.»4
- زامِلَه عبارت است از شترى که بر آن طعام و متاع را حمل مىکنند؛ و بعضى گفتهاند: هر حيوانى که بر آن طعام و متاع را حمل مىکنند خواه شتر باشد يا غير شتر. (انظر: «لسان العرب» مادّه زمل، ج ١٣، ص ٣٢٩)
- ص ٤، ج ١، «تفسير ابن کثير». [تعليقه]
- ص ١٦٧، ج ١، «فتح البارى» در شرح «صحيح» بخارى.
- «أضواءٌ على السّنّة المحمّديّة» طبع سوم، ص ١٦٣ و ص ١٦٤.
