امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
مرتب سازی:
امام شناسی ج14
371كثرت حدیث از رسول اللَه مانند ندارد درحالىكه همان طور كه گفتیم: فقط یك سال و نه ماه با پیغمبر مصاحبت داشته است.
أبو محمّد بن حَزْم ذكر نموده است كه: «مُسْند» بَقِىّ بن مَخْلَد1 فقط از حدیث أبوهریره به تعداد ٥٣٧٤ حدیث را در بردارد كه بخارى ٤٤٦ حدیث از آن را روایت كرده است و این موجب آن شده است كه صحابه أحادیث أبو هریره را إنكار كرده و وى را همان طور كه بعداً خواهیم دید مرد مُنْكَرى به شمار آورند.
این حقیقتى است معروف و مشهور، و لیكن ما او را طبق روایت بخارى و غیر او2 چنین مىیابیم كه میگوید:
«ما مِنْ أصْحابِ النَّبىِّ أحَدٌ أکثَرَ حَدیثاً مِنِّى إلَّا ما کانَ مِنْ عَبْدِ اللَهِ بْنِ عَمْروٍ؛3 فَقَدْ کانَ یکتُبُ وَ لَا أکتُبُ.»4
«هیچ یك از أصحاب پیغمبر روایتشان از من بیشتر نیست مگر آنچه از عبد اللَه ابن عمرو مىباشد؛ زیرا كه او حدیث را مىنوشت و من نمىنوشتم.»
اینك اگر فحص و جستجوئى از تمام مرویات ابن عمرو انجام دهیم چنین
- وى أبو عبد الرّحمن بَقىّ بن مَخلَد أندلسى است که از حفّاظ حديث و أئمّه دين بوده و أندلس را از علم سرشار خود پر کرده است. او تفسيرى دارد که آن را بر تفسير ابن جرير فضيلت دادهاند و براى او در حديث، مصنَّف کبير اوست که در آن حديث هر صحابى را بر اساس فقه و بيان احکام مرتّب گردانيده است. بنابراين آن مصنَّف و مسند مىباشد. او مردى بود حرّ و آزاد و از أحدى تقليد نکرد. در سنه ١٨١ ه متولّد و در سنه ٢٧ وفات يافت. [تعليقه]
- ص ١٦٧، ج ١، «فتح البارى». [تعليقه]
- وى يکى از عبداللَههاى سه گانه مىباشد که از کعب الاحبار روايت کردهاند و در روز جنگ يرموک به دو بار شتر (زاملتين) از کتب أهل کتاب رسيد و آن دو را براى مردم نقل و روايت مىنمود. و بدين سبب بود که عدّه کثيرى از أئمّه تابعين از أخذ روايت از او تجنّب مىورزيدند و به وى گفته مىشد: «لَا تُحَدِّثْنا عنِ الزّامِلتَين.» «براى ما از آن دو بار شتر کتاب حديث مگو.» [تعليقه]
- اين قضيّه را ابن حجر در ص ١٦٧ از ج ١، «فتح البارى» آورده است و در «مسند» أحمد از أبو هريره روايت است که: «أنَّ ابنَ عَمرو کانَ يکتبُ بيَده و کنتُ لا أکتُبُ بيَدى.» «ابن عمرو با دستش مىنوشت و من با دستم نمىنوشتم.» [تعليقه]