
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
372مىیابیم كه: ابن عَمْرو در نزد ابن جَوْزى ٧٠٠ حدیث دارد یعنى به نسبت ٨/ ١ از آنچه ابو هریره روایت نموده است. بخارى از او هفت و مسلم بیست روایت آورده است.
و شاید این اعتراف ابو هریره از وى در اوّل امرش هنگامى كه در میان بزرگان صحابه و علمائشان مىزیست صادر گردیده است؛ چرا كه مىترسید آنچه را كه روایت نموده است بر او انكار كنند. و لیكن چون براى وى جوّ خالى ماند و روایت براى او مباح گردید ـ پس از مقتل عُمَر، و موت بزرگان از اصحاب1 ابو هریره زیادتر روایت مىكرد و در این قضیه راه افراط مىپیمود، و مخصوصاً در عهد معاویه كه از پشتیبانى شدید وى برخوردار بود؛ معاویهاى كه قدر او را بالا برد و تكیه گاه و پشت و پناه او بود به طورى كه ان شاء اللَه تعالى خواهى دید.
و بعضى گمان نمودهاند كه از این گفتار ابو هریره چنین مستفاد مىشود كه: عبد اللَه بن عَمْرو تحقیقاً تمام مسموعات خود را از رسول خدا نوشته است، و بدین عمل تمام مرویات او متواتر لفظى و معنوى مىگردد. و تمام مكتوبات وى پس از او به واسطه كتابت همچنین محفوظ مانده است همان طورى كه قرآن با كتابت محفوظ مانده است؛ و على هذا مرویات او افاده علم مىكند و اصل صحیح معتمد در میان مسلمین مىباشد پس از كتاب اللَه المُبین.
بى ارزشى صحیفه عبد اللَه بن عمرو
و لیكن آنچه معروف است آن است كه احادیث ابن عمرو در كتب اهل سنّت از همان طریقى به دست آمده است كه تمام احادیث غیر او از صحابه به دست آمده است و آن طریق روایت است، نه سبیل كتابت. و تمام آنچه از مكتوباتش اینك
- از خيثمة بن عبد الرّحمن روايت است که: به ابو هريره گفتم: حَدِّثْنى! او گفت: تَسْألُنى و بينکم علماءُ أصحاب محمّد و المجار من الشيطان. «چگونه از من مىپرسى که براى تو حديث گويم در حالى که در ميان شما علماء، اصحاب محمّد، و در پناه آوردهشده خدا از شيطان وجود دارند؟!» مراد از در پناه آورده شده، عمّار ياسر مىباشد. و عمار بن ياسر در وقعه صفّين سنه ٣٧ به شهادت رسيد. و از اين حديث، روشن مىگردد که: ابو هريره تا اين تاريخ مىترسيده است براى مردم از رسول خدا صلوات اللَه عليه، حديث نمايد.
