امام شناسی ج14

همان كس كه گفت: کانَتْ لِعَبْدِ اللَهِ بَنِ عَمْروٍ صَحیفَةٌ تُسَمَّى الصَّادِقَةَ، مَا تَسُرُّنِى أنَّهَا لِى بِفَلْسَینِ‌. «براى عبد اللَه بن عمرو صحیفه‌اى بوده است به نام صادقه، و من خوش ندارم كه آن در مقابل دو فلس براى من باشد.» نظر كن در «تأویل مختلف الحدیث» ص ٩٣. و در «میزان الاعتدال» ص ٢٩٠، ج ٢ به این عبارت است: مَا یسُرُّنِى أنَّ صَحیفَةَ عَبْدِ اللَهِ بْنِ عَمْروٍ عِنْدِى بِتَمْرَتَینِ أوْ بِفَلْسَینِ‌. «مرا خوشایند نیست كه صحیفه عبد اللَه بن عمرو نزد من باشد در برابر دو دانه خرما یا دو فلس.»

 آنگاه عجّاج میگوید: اگر این روایت از مغیره به صحّت پیوندد جائز نیست آن را بر ظاهرش حمل كنیم و قبولش نمائیم به طورى كه همین معنى مقتضاى آن باشد؛ چون مغیره آن را در معرض كلام راجع به روایات ضعیفه ذكر كرده است. و اگر نسخه ابن عمرو ضعیف باشد ضعف آن به علّت انتقال آن به طریق وِجاده‌¹ مى‌باشد؛ چرا كه مغیره قبول نمى‌كند اینكه در نزد وى این صحیفه باشد به طریقى كه راویان آن را حمل مى‌نمایند؛ چون وِجاده ضعیفترین طرق تحمّل روایت است. علماءِ أهل حدیث دوست نمى‌داشتند آنكه أخبار را از صحیفه‌ها نقل كنند، بلكه دوست مى‌داشتند از مشایخ نقل نمایند. و جائز نیست كلام مغیره را بر غیر این، حمل نمائیم به علّت آنكه ثابت شده است كه: عبد اللَه آن را در برابر رسول اللَه صلّى اللَه علیه [و آله‌] و سلّم نوشته است. ـ تا آخر تعلیقه مفصّل او.

 سپس عجّاج دنبال مطلب را ادامه میدهد كه: عبد اللَه بر شاگردانش حدیث را املاء مى‌نمود² و از او تلمیذش: حسین بن شُفَىّ بن ماتع أصْبَحى در مصر دو كتاب را نقل كرده است: یكى از آن دو در آن این بوده است: قَضَى رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه‌