
امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
امام شناسی ج14
378(و آله) و سلّم فِى کذَا، وَ قَالَ رَسُولُ اللَه صلّى اللَه علیه (و آله) و سلّم کذَا. و در دیگرى: مَا یکونُ مِنَ الاحْدَاثِ إلَى یوْمِ الْقِیمَةِ.1
و الآن ما متعرّض نمىشویم مگر صحیفه صادقه را، چرا كه در نزد ابن عمرو كتب كثیرهاى از اهل كتاب بوده است كه در روز یرْمُوك به غنیمت به وى رسیده است در زامِلَتَین (دو عدد بار شتر).
و بِشْر مَریسى ادّعا نموده است كه: عبد اللَه بن عمرو براى مردم كتب آن دو بار شتر را از زبان پیغمبر روایت مىنموده است، و لهذا به او گفته مىشده است: لَا تُحَدِّثْنَا عَنِ الزَّامِلَتَین! «براى ما از زبان رسول اللَه از كتب بنى اسرائیل كه در دو زامله به تو رسیده است، حدیث بیان مكن!»
و این دعوائى است باطل چرا كه تحقیقاً ابن عمرو در نقلش و روایتش امین بوده است. او ابداً چیزى را كه از پیغمبر روایت مىكند به اهل كتاب نسبت نمىدهد، و چیزى را كه از اهل كتاب روایت مىكند به پیغمبر صلّى اللَه علیه (و آله) و سلّم نسبت نمىدهد.2
در اینجا أیضاً عجّاج در تعلیقه مىگوید: محمود ابو ریه صاحب كتاب «أضواءٌ على السُّنَّة المحمّدیة» در صفحه ١٦٢ هامش (٣) گوید: عبد اللَه بن عمرو به دو زامله از كتب اهل كتاب رسید و آنها را براى مردم «از پیغمبر» روایت مىكرد، بدین واسطه كثیرى از أئمّه تابعین از اخذ روایات وى اجتناب كردند و به او مىگفتند: لَا تُحَدِّثْنَا عَنِ الزَّامِلَتَین. (ص ١٦٦، ج ١، فتح البارى) ـ انتهى.
پس از آن مىگوید: و بسیار عجیب است كه انسانى مثل این خبر را بشنود و تصدیق نماید؛ زیرا كه اصحاب پیامبر رضى اللَه عنه از جهت لسان، راستگوترین مردم بودهاند و از جهت دل، پاكیزهترین و از جهت خلوص، خالصترین تمام مردم نسبت
- «خِطط» مقريزى ج ٢، ص ٣٣٢ و ص ٣٣٣. و در اينجا عجاج ذيل روايت را که به شطّ افکندن دو کتاب ابن عمرو باشد، و ما از ابو ريّه نقل کرديم، ساقط نموده است.
- «السّنّة قبل التدوين» طبع پنجم، ص ٣٤٨ تا ص ٣٥١.
