امام شناسی ج14
جلد چهاردهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تدوین حدیث نزد شیعه و اهلسنت» و «بحثی مبسوط در عدم تحریف قرآن» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • اهمیت تدریس و کتابت • منع عمر از كتابت حديثِ پيامبر • منع عمر از كتابت بر اساس اغراض سياسى بوده است • آفات اعتقاد به «حسبنا كتاب الله» • دلایل نیاز به سنّت پیامبر و همچنین شواهد بسیار تاریخی بر مطلوبیت کتابت حدیث • اعتراف أحمد أمين به غلط بودن خلافت أبو بكر و عمر، و مطاعن عثمان • اعترافات احمد امين به منع عمر از وصیت پیامبر در مرض موت • بحثی مفصل در عدم تحریف قرآن، و نقد و بررسی ادلۀ قائلان به تحریف • نقدی بر مکتب اخباری • بحثی مشروح دربارۀ تدوین حدیث در نزد اهل سنت • ابحاثی درباره روایات اسرائیلیات، روایات ابوهریره و مانند آن • کتابهایی غیر از قرآن که در خانۀ اهلبیت بوده است
مرتب سازی:
امام شناسی ج14
385و زادَ ابْنُ حَجَر: فَتَجَنَّبَ الاخذَ عنه لِذلک کثیرٌ مِن أئمَّةِ التَّابعینَ.1»2
و آنچه را كه ابن حَجَر در «فتح البارى» ج ١، ص ١٦٧ هفت سطر به آخر صفحه مانده، در مقام دلیل چهارم از علل عدم أخذ علماء از عبد اللَه بن عَمرو و قلّت روایات وى نسبت به أبو هریره با وجود آنكه أبو هریره اعتراف دارد به آنكه: روایات عبد اللَه از روایات او بیشتر مىباشد ـ آورده است، آن است كه:
رابعُها أنَّ عَبدَ اللَهِ کانَ قَدْ ظَفَرَ فِى الشّام بِحملِ جَمَلٍ من کتُبِ أهلِ الکتابِ فکانَ ینْظُرُ فیها و یحَدِّثُ مِنها، فَتَجَنَّبَ الاخذَ عنه لِذلک کثیرٌ مِن أئمَّةِ التّابعینَ؛ و اللَهُ أعلم.3
اینك هر چه مىنگریم تفاوتى در حكایت أبو رَیه با نقل ابن حَجَر نمىباشد و نسبت دسّ و تزویر به أبو ریه دادن بدون مورد است.
و محصّل گفتار ما اثبات اوّلین مُدَوِّن در اسلام بودن ابو رافع است، بعد از مقام ثبوت، و لِلّهِ الحمدُ و لَهُ الشّكر با این بحث روشن شد كه: گفتار آیة اللَه سید حسن صدر در كتاب «تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام» بحثى است صحیح و نظریهاى است مطابق با واقع.
بارى در ابتداى بحث از أبو رافع ذكر شد كه: عبید اللَه بن أبى رافع كتابى فیمَن حَضَر صِفِّین مع عَلىٍّ و أولاده؛ و علىّ بن أبى رافع كتابى فى فنون الفِقه علَى مذهبِ أهلِ البیت تألیف كرده اند..4
سَلْمان فارسى و أبو ذرِّ غِفارى، دو صحابى مُدَوِّن بودهاند
سید حسن صَدر فرموده است:
- ص ١٦٧ ج ١ «فتح البارى». [تعليقه]
- «أضواءٌ على السّنّة المحمّديّة» طبع سوّم، دار المعارف بمصر، ص ١٦٤.
- «فتح البارى بشرح صحيح البخارى» الطّبعة الرّابعة، ١٤٠٨ ه، دار احياء التّراث العربى.
- «الفصول المهمّة فى تأليف الامّة» آية اللَه سيّد عبد الحسين شرف الدّين موسوى، طبع پنجم، ص ١٧٩ و ص ١٨٠.