اللَه شناسی ج2

 وانگهى این معنى هم که بر بعضى از مقامات انبیاء و ائمّه علیهم السّلام اطلاق مى‌شود، بعد از این است که ایشان به درجه قرب رسیده باشند و فانى فى اللَه‌ شده‌اند و به صفات اللَه متّصف شده‌اند. آن‌وقت اطلاق‌ وجه اللَه‌ و جنب اللَه‌ و اسم اللَه‌ براى آنها جائز مى‌شود. و قول به این معنى فى الحقیقة قبول مطلب خصم است نه ردّ.

 تفصیل این اجمال تا یک درجه اینست که در اخبار معتبره وارد شده است که فرموده‌اند: نَحْنُ الاسْمَاءُ الْحُسْنَى. و مراد از این اسماء قطعاً اسم لفظى که نیست؛ اسم عینى خواهد بود. چنانکه از اخبار معلوم مى‌شود خداوند عالم اسماء عینیه غیر لفظیه دارد که با آنها در عالم کارها مى‌کند. و خداوند جلّ جلاله با آن اسمها در عوالم تجلّى مى‌کند و تأثیرات در عالم واقع مى‌شود، بلکه وجود همه عالم از تجلّیات اسماء الهیه است؛ چنانکه در ادعیه ائمّه معصومین صلوات اللَه و سلامه علیهم أجمعین خیلى وارد است:

 وَ بِاسْمِک الَّذِى تَجَلَّیتَ بِهِ عَلَى فُلَانٍ وَ عَلَى فُلَانٍ!

 [«و ترا سوگند مى‌دهم به اسم تو؛ آن‌چنان اسمى که با آن بر فلان و بر فلان تجلّى نمودى!»]

 وَ بِاسْمِک الَّذِى خَلَقْتَ بِهِ السَّمَاوَاتِ وَ الارْضَ!

 [«و ترا سوگند مى‌دهم به اسم تو؛ آن‌چنان اسمى که با آن آسمانها و زمین را آفریدى!»]

 و در دعاى کمیل است: وَ بِأَسْمَائِک الَّتِى مَلَأتْ أَرْکانَ کلِّ شَىْ‌ءٍ!

 [«و من از تو مى‌خواهم و مسألت دارم به اسمائت که آنها ارکان و اساس هر چیزى را پر کرده است‌!»]

روایت إنَّ اللَهَ خَلَقَ اسْما بِالْحُرُوفِ غَیرَ مُصَوَّتٍ‌

 و در کتب «اصول کافى» و «توحید» صدوق که از جمله کتابهاى معتبر شیعه است، روایت کرده‌اند از حضرت صادق صلوات اللَه و سلامه علیه. قَالَ: