کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
36مشغول به زینت و غرور، پیوسته با این اعتباریات خیالیه نرد عشق مىبازد و با این صورتهاى زشت و قبیحه از فنا و زوال و بوار و نیستى، عقد معاشقه برقرار مىكند تا بالنّتیجه سرمایه وجودى و هستى خود را به رایگان از كف مىدهد.
ولى مرد راستین ابداً به زینت دنیا توجّه نمىكند. و با دیده واقع بین حقیقتش را نگریسته، به امور اعتباریه و لذّتهاى فانیه نسبت بقا و دوام نمىدهد. و خود را گول نمىزند و با عجوزه آراسته به هزاران مكر و فریب و خدعه و تزویرى كه هزاران داماد را در آغوش خویش به كام مرگ كشیده است عقد مناكحت نمىبندد.
إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا* وَ إِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً.1
«همانا ما آنچه روى زمین است زینت قرار دادیم تا مردمان را بیازمائیم كه كدامیك گرایشش به حقیقت بیشتر و كردار او نیكوتر است. و ما در عاقبت كار آنچه روى زمین است به صورت یك صحنه خاك خالص و بدون خصوصیت و اثر قرار خواهیم داد.»
در روى زمین آب زینت است. گیاهان و درختان و مناظر دلفریب كوهها و آبشارها همه زینتاند. پرندگان و مرغان زینتند. انعام و چارپایان زینتند. زنان و فرزندان، ارحام و عشیره، دوستان و برادران همه زینتند. خداوند همه را زینتِ مادّه و هیولاى بدون صورت بدون رنگ و بو و بدون جمال و دلربائى قرار داده تا مردم
- آيه ٧ و ٨، از سوره ١٨: الکهف