کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
73هَذِهِ، یعْنِى لِحْیتَهُ مِن دَمِ رَأْسِه.1
«رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم به من فرمود: شقىترین پیشینیان كیست؟ عرض كردم: آنكه از قوم ثمود بود و شتر صالح پیمبر را پى كرده و او را كشت.
رسول خدا فرمود: راست گفتى. پس بگو شقىترین پسینیان كیست؟ عرض كردم: اى رسول خدا نمىدانم!
حضرت رسول فرمود: آنكه بزند بر این موضع، و اشاره به یافوخ أمیر المؤمنین فرمود. (و یافوخ موضعى است در جلوى سر بین استخوان جلوى سر و استخوان مغز سر، كه در اطفال نرم است و چون بر آن موضع دست بگذارند فرو رود.)
و أمیر المؤمنین علیه السّلام مىفرمود: دوست دارم كه شقىترین شما برانگیزد و ـ دست به محاسن خود مىكشیده و اشاره به سرش مىنموده و مىفرمود: ـ اینجا را از اینجا به خون خضاب كند!»
و نیز ابن اثیر روایت مىكند با إسناد متّصل خود از أبو الطُّفَیل كه: إنَّ عَلِیا جَمَعَ النَّاسَ لِلْبَیعَةِ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُلْجَمِ الْمُرَادِىُّ فَرَدَّهُ مَرَّتَینِ، ثُمَّ قَالَ عَلِىٌّ: مَا یحْبِسُ أَشْقَاهَا؟ فَوَ اللهِ لَیخضِینَّ هَذِهِ مِن هَذِهِ. ثُمَّ تَمَثَّلَ:
اشدُد حَیازِیمَک لِلمَوتِ *** فَإنَّ المَوتَ لَاقِیکا - «أسد الغابة» احوالات أمير المؤمنين علىّ بن أبى طالب، ج ٤، ص ٣٤ و ٣٥؛ و نيز اين روايت را در «الصّواعق المحرقة» ص ٧٤ آورده است.