کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
85وَ الْمَوْتُ فِى السَّمَاءِ، وَ ذَلِكَ أَنَّهُ یفَرَّقُ بَینَ الارْوَاحِ وَ الْجَسَدِ فَرُدَّتِ الرُّوحُ وَ النُّورُ إلَى الْقُدْرَةِ الاولَى وَ تُرِكَ الْجَسَدُ لِانَّهُ مِنْ شَأْنِ الدُّنْیا ـ الحدیث.1
مىفرماید: «انسان از دو چیز تركیب یافته است: از امر دنیوى و از امر اخروى. چون خداوند میان این دو چیز را جمع كند زندگى انسان در دنیا پدید مىآید، چون روح از امر آسمانى بر دنیا نزول نموده و پائین آمده است. و چون خداوند بین آن دو تفرقه و جدائى افكند، حقیقت این جدائى مرگ است كه آن امر اخروى به آسمان بر مىگردد. بنابراین، زندگى در روى زمین است و مرگ در آسمان؛ بعلّت آنكه چون بین ارواح و أجساد تفرقه افتد، روح و نور به همان مقام قدرت اوّلیه خود بر مىگردند و جسد كه از شأن دنیاست به جاى خود در زمین مىماند.»
و از اینجاست كه مردن را در قرآن مجید به حقّ تعبیر نموده است، یعنى یك واقعیت است نه یك حادثه تخیلى و موضوع توهّمى.
وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذلِكَ ما كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ2
«و آمد سكرات مرگ به حقّ، و این همان امرى است كه تو از آن دورى مىجستى.»
- «علل الشّرائع» طبع نجف (سنه ١٣٨٥) ص ١٠٧ فى باب ٩٦: علّة الطّبائع و الشّهوات و المحبّات
- آيه ١٩، از سوره ٥٠: ق