
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
121اغماض كند. و اصولًا عیادت مریض كند گرچه با او سالهاست كه جدائى و تنافر دارد. البتّه اینها مشكل است و انسان باید به نیروى عقل و تقوى بر خواستههاى نفس مسلّط شود تا بتواند كارى بكند.
انسان مىخواهد نماز شب بخواند، شب است، در خواب خوش فرو رفته، نسیم ملایم مىوزد؛ از خواب برخاستن و بستر آرام و راحت را ترك كردن مشكل.
در ماه رمضان، در روزهاى گرم و طولانى، روزه گرفتن مشكل است. جهاد كردن در راه خدا و از وطن دور شدن و جان خود را هدف تیر و شمشیر قرار دادن مشكل است. حجّ كردن و ترك خانمان نمودن و سر و پا برهنه دنبال كعبه واقعى در زمین مكّه حركت كردن مشكل است. طواف كردن، سعى نمودن، به عرفات كوچ كردن و در شب به مشعر آمدن، و مناسك منَى همه مشكل است. با اخلاق نیكو با مردم سر و كار داشتن و عفو و إغماض نمودن و از تعدّى و تجاوزِ آدم جاهل گذشتن مشكل است. رحمت بر زیر دست آوردن، و با مهربانى با فقرا و ضعفاء رفتار كردن، و با آنها درآمیختن و نشستن و برخاستن و بر سر یك سفره حاضر شدن مشكل است. در مقابل شتم و سبّ و لعن و هرزهگوئى مردم، شكیبا بودن و جام تحمّل و صبر را لبریز نكردن و با جاهلان به مسالمت رفتار نمودن مشكل است.
زندگى انسانى و حیوانى؛ حیات دنیا و علیا
خلاصه آنكه اگر انسان بخواهد در دنیا شرافتمندانه زیست كند و كردار خود را بر پایه فضیلت و پاكى قرار دهد، و در مقام عبودیت و
