
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
138حضرت به آن مرد مادّى مسلك فرمودند: اگر أحیاناً و فرضاً خدائى نباشد و معادى نباشد و مؤاخذه در بین نباشد، در آخر كار نتیجه ما و شما مساوى خواهد بود و ما ضررى نكردهایم؛ امّا اگر فرضاً خدائى و معادى و حسابى در بین باشد پس فرق بسیار است میان ما و شما؛ ما در نعمت خدا و شما در عذاب و دوزخ1
براى رفع این احتمال هیچ گریزى از متعهّد شدن در برابر أعمال و كردار و عقائد نیك نخواهد بود.
ارتباط افراد پاك سیرت، با عالم برزخ
و رابعاً: هر كدام از ما به نوبه خود در دوران زندگى خوابى از مرده دیدهایم كه او كم و بیش حال خود را بیان كرده است. و چه بسا خبرهائى داده كه هیچكس اطّلاع نداشته است، مثلًا گفته است من فلان مبلغ به فلان كس كه ساكن فلان محلّ است قرض دارم، قرض مرا بدهید؛ چون بدین نشانى مراجعه شده معلوم شده است كه همان مقدار بدون كم و زیاد مقروض بوده و چه بسا خود شخص طلبكار نیز اطّلاع نداشته و پس از مراجعه به دفتر محاسبات خود معلوم كرده است. و سپس خواب همان شخص مرده را دیده و گفته است راحت شدم، و از دهنده قرض اظهار تشكّر و امتنان نموده است.
اینها ارتباطاتى است كه نفس انسان با عالم مثال پیدا مىكند، و یا در خواب و یا در هوشیارى مطالبى را از آنجا اخذ نموده و براى این عالم حسّ مىآورد.
چه بسا افراد روشن دل و پاك نیتى در عالم بیدارىِ محض با
- «احتجاج» طبرسى، ج ٢، ص ٧٥
