
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
176ولى بسیارى از كارها را با بدن انجام نمىدهد، و فقط با صورت مثالى بجاى مىآورد. مثل آنكه نشسته است ولى با قواى ذهنیه خود حركت مىكند براى مكّه مكرّمه، در میقات احرام مىبندد، وارد مكّه مىشود، طواف مىكند، نماز طواف را میخواند، سعى بین صفا و مروه مىكند، تقصیر مىنماید، و أعمال حجّ را از إحرام و وقوف به عرفات و مشعر و قربانى و رمى جمار و سرتراشى و بقیه مناسك آن انجام میدهد و مراجعت مىكند.
تمام این اعمال را با صورت ملكوتى خود در حال بیدارى انجام داده و أبداً بدن او از جاى خود حركت نكرده است.
چون در حال بیدارى افراد انسان غالباً توجّه واقعى خود را به بدن مصروف میدارند، نمىتوانند تمام كارهاى نفس را با بدن انجام دهند، ولى در عالم خواب كه توجّه به بدن ضعیف مىشود و روح انسان حقیقت خود را به صورت مثالى إدراك مىكند بدون ملاحظه و توجّه به بدن مادّى، تمام كارها را در قالب مثال و صورت انجام میدهد.
در حال بیدارى توجّه به بدن غلبه دارد و لذا انسان حقیقت خودش را بدن مىپندارد؛ و در حال خواب توجّه به صورت و قالب مثالى غلبه دارد و لذا انسان حقیقت خود را همان صورت و بدن مثالى مىپندارد.
در بیدارى هنگامى كه تصوّر رفتن به مكّه را مىكنید، خودتان اینجا هستید؛ تصوّر مكّه و انجام مناسك آن را نمودهاید. در عالم
