
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
196وَ قَدْ نَشِبَتْ فِیكُمْ، وَ قَدْ دَهَمَتْكُمْ فِیهَا مُفْظِعَاتُ الامُورِ، وَ مُعْضِلَاتُ الْمَحْذُورِ.
فَقَطِّعُوا عَلَآئِقَ الدُّنْیا، وَ اسْتَظْهِرُوا بِزَادِ التَّقْوَى.1
«آماده مرگ شوید و مستعدّ و مجهّز گردید، خداى شما را رحمت كند؛ بانگ رحیل در میان شما سر داده شده است.
و اعتماد و دلبستگى خود را به دنیا كم كنید، و بسوى خدا با آنچه در نزد شماست از اعمال صالحه و توشههاى پسندیده منقلب گردید؛ چون در روبروى شما گردنهاى است سخت، و منازلى است مخوف و هولناك كه ناچار باید بر آنها وارد شد و در آنجا اقامت جسته و درنگ نمود.
و بدانید كه مرگ به شما نظر انداخته و دائماً این نظر بسوى شما نزدیك مىشود، و مثل آنكه شما در چنگالهاى مرگ گرفتارید و آن چنگالها در شما فرو رفته است و در این باره، امور بسیار سخت و از پا درآورندهاى شما را پوشانیده و در بر گرفته و مشكلات طاقت فرسائى به شما احاطه نموده است.
پس علاقه و محبّت دنیا را ببرید و ریشه آن را در وجود خویش نابود كنید، و به توشه تقوَى اعتماد كرده و از آن كمك بجوئید.»
ابن حجر هیثمى مكّى در «الصّواعق المحرقة» مىگوید:
وَ سُئِلَ عَلِىٌّ وَ هُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ بِالْکوفَةِ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى:
- «نهج البلاغه» خطبه ٢٠٢؛ و از طبع مصر با تعليقه محمّد عبده، ج ١، ص ٤١٨ و ٤١٩
