معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
201خداوند نسبت قبض روح را مستقیماً به خودش میدهد:
اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها.1
«خداوند است فقط كه همیشه جانها را در هنگام مرگ مىگیرد.»
در آیه دیگر نسبت قبض روح را نه به یك فرشته خاصّ بلكه به فرشتگان داده است:
وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَ يُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا يُفَرِّطُونَ.2
«و اوست آن خداوندى كه سیطره دارد بر بندگانش، و از مقام عالى خود آنها را در تحت عبودیت مسخّر داشته و براى حفظ و حراست آنها فرشتگانى را مىگمارد و بسوى آنان گسیل میدارد، تا زمانی كه مرگِ یكى از شما مقدّر گردد فرشتگانى كه براى انجام این مأموریت فرستادهایم جان او را مىگیرند و در این امر كوتاهى نمىنمایند.»
در آیه چهارم نسبت سلام و تحیت به ملائكهاى كه قبض روح مردم پاك و پاكیزه را مىكنند میدهد:
الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ3
«آن دسته از مردمى كه پاك و پاكیزهاند، ملائكه قبض روح از
- صدر آيه ٤٢، از سوره ٣٩: الزّمر
- آيه ٦١، از سوره ٦: الانعام
- آيه ٣٢، از سوره ١٦: النّحل