
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
220حضرت صادق علیه السّلام در پاسخ فرمودند: خداوند تبارك و تعالى براى ملك الموت یاران و مددكارانى گماشته است كه آنها ارواح را قبض مىكنند. مانند صاحب الشُّرطَة (یعنى رئیس پلیس) كه براى او یاران و كمك كارانى از افراد انسان قرار داده شده است، و آن رئیس پلیس آن اعوان و یاران خود را در پیشآمدها براى انجام امورى كه بعهده دارند مىفرستد. بنابراین تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَئِكَةُ، وَ یتَوَفَّاهُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ مِنَ الْمَلَئِكَةِ مَعَ مَا یقْبِضُ هُوَ، وَ یتَوَفَّاهَا اللهُ عَزّ وَ جَلَّ مِنْ مَلَكِ الْمَوْتِ.
«فرشتگان رحمت و غضب، قبض روح مؤمنین و ظالمین را مىكنند یعنى روح آنها را به نزد خود مىگیرند و جذب مىكنند، و ملك الموت روح آنها را بواسطه آن فرشتگان مىگیرد و به نزد خود جذب مىكند با روح آن افرادى را كه خودش بلاواسطه مىگرفته و به خود جذب مىنموده است، و خداوند عزّ و جلّ آن ارواح را بواسطه ملك الموت مىگیرد و جذب مىنماید.»1
از این روایت استفاده مىشود كه روح بعضى را ملك الموت بدون واسطه فرشتگان جزئیه مىگیرد و خودش بنفسه متصدّى و مباشر قبض روح آنان میگردد.
إن شاء الله تعالى در خاتمه همین مجلس از این موضوع گفتگو خواهیم نمود.
بیان أمیر المؤمنین در جواب از ادّعاى تناقض در آیات قرآن
روایتى را شیخ صدوق علیه الرّحمة در كتاب «توحید» نقل
- «من لا يحضره الفقيه» باب غسل الميّت، طبع نجف، جلد ١، ص ٨٢
