معاد شناسی ج1

صاحبان علم و بصیرت نمى‌توانند هر علمى را براى عموم مردم بیان كنند

 و سپس فرمود:

 وَ لَیسَ كُلُّ الْعِلْمِ یسْتَطِیعُ صَاحِبُ الْعِلْمِ أَنْ یفَسِّرَهُ لِكُلِّ النَّاسِ؛ لِانَّ مِنْهُمُ الْقَوِىَّ وَ الضَّعِیفَ. وَ لِانَّ مِنْهُ مَا یطَاقُ حَمْلُهُ وَ مِنْهُ مَا لَا یطَاقُ حَمْلُهُ إلَّا مَنْ یسَهِّلُ اللهُ لَهُ حَمْلَهُ وَ أَعَانَهُ عَلَیهِ مِنْ خَاصَّةِ أَوْلِیآئِهِ.

 وَ إنَّمَا یكْفِیكَ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّ اللهَ هُوَ الْمُحْیى الْمُمِیتُ، وَ أَنَّهُ یتَوَفَّى الانْفُسَ عَلَى یدَىْ مَنْ یشَآءُ مِنْ خَلْقِهِ مِنْ مَلَائِكَتِهِ وَ غَیرِهِمْ‌. قَالَ: فَرَّجْتَ عَنِّى، فَرَّجَ اللهُ عَنْک یا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِى، وَ نَفَعَ اللهُ الْمُسْلِمِینَ بک‌¹

 مى‌فرماید: «و شخص دانشمند و صاحب علم را چنین قدرتى نیست كه بتواند هر علمى را براى تمام افراد مردم شرح و تفسیر كند؛ چون در میان مردم از نقطه نظر ادراك و تعقّل بعضى مستعدّ و قوىّ هستند و برخى دگر ضعیف و ناقابل، و همچنین اقسام علوم همه در یك پایه نیستند بلكه بعضى از علوم قابل تحمّل‌اند و برخى دگر قابل تحمّل نیستند و از عهده و طاقت عامّه مردم خارج است، مگر افراد اندكى كه از اولیاء و خواصّ خدا بوده و خداوند براى آنان ادراك آن علوم را آسان نموده و براى تفهّم و تعقّل و تحمّل آن علوم آنان را نیرو بخشیده و یارى فرموده است.

 و براى تو اى مرد همین قدر كافى است كه بدانى: ذات مقدّس‌