معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
224حضرت پروردگار زنده كننده و میراننده است، و اوست كه قبض ارواح مىكند بر دست هر كدام از بندگان و مخلوقات خود كه بخواهد، خواه آنها از طائفه فرشتگان باشند یا از غیر فرشتگان.
آن مرد گفت: سختى و شدّت را از من برداشتى، خداوند سختى و شدّت را از تو بردارد اى امیرمؤمنان! و مسلمین را بدست تو نفع رساند».
قبض روح توسّط موجوداتى برتر از ملائكه موسوم به «عالین»
در اینجا همان طور كه ملاحظه مىشود أمیر المؤمنین علیه السّلام یك جمله را اضافه فرمودهاند و آن لفظ غَیرِهِمْ است؛ یعنى بدست غیر ملائكه نیز قبض روح میكند.
باید دید این جمله چه معنائى دارد؟ از این جمله نمىتوان عبور كرد و آن را نادیده گرفت. این جمله را ولىّ كارخانه خدا فرموده، او خبر داده است كه قبض روح بدون تصدّى و مباشرت فرشتگان نیز صورت مىگیرد.
این جمله دو احتمال دارد:
احتمال اوّل آنكه لفظ غَیرِهِمْ عطف بر ملائكه باشد، و ظاهر كلام نیز این را اقتضا میكند. یعنى خداوند قبض روح را بدست بعضى از مخلوقات خود كه از صنف ملائكه نیستند نیز میكند.
آن مخلوقات موجوداتى هستند از ملائكه بالاتر حتّى از حضرت ملك الموت برتر و شریفتر و گرامىتر؛ و آنها را در منطق قرآن عالین گویند.
وقتىكه خداوند تبارك و تعالى انسان را آفرید به شیطان امر كرد