معاد شناسی ج1

 این بحث مستقلّ و جداگانه‌اى دارد و إن شاء الله تعالى در محلّ خود باید بررسى شود؛ فعلًا اشاره‌اى شد و همان كافیست.

 این مقدار از بحث راجع به احتمال اوّل بود و آن اینكه لفظ غَیرِهِم عطف بر ملائكه بوده باشد.

قبض روح مقربان درگاه الهى دست خود خدا

 و امّا احتمال دوّم آنست كه لفظ غَیرِهِم عطف بر مَن یشآءُ بوده باشد. و در این صورت حاصل معنى چنین مى‌شود كه: خداوند عزّ و جلّ قبض روح مى‌كند توسّط هر كس از مخلوقات خود كه بخواهد از ملائكه، و قبض روح مى‌كند بدون توسّط ملائكه.

 و در این صورت ممكن است مراد از غیر ملائكه، وجود مقدّس خود خدا بوده باشد؛ گرچه مرجع این معنى همان عالین است كه خداوند توسّط آنها قبض ارواح مى‌فرماید. چون عالین افرادى هستند كه فانى در ذات الهى شده و متحقّق به اسماءِ كلّیه الهیه گردیده، بنابراین حقّاً مى‌توان فعل آنها را عین فعل خدا دانست و از قبض ارواح توسّط آنان به قبض ارواح توسّط خدا تعبیر نمود.

 محمّد بن یعقوب كلینى (ره) در كتاب «كافى» روایت میكند از عدّه‌اى از اصحاب از أحمد بن محمّد از محمّد بن علىّ از دیگرى كه راوى او را ذكر نموده است و او از جابر و او از حضرت أبى جعفرٍ الباقر علیه السّلام كه فرمود:

 كَانَ عَلِىُّ بْنُ الْحُسَینِ عَلَیهِمَا السَّلَامُ یقُولُ: إنَّهُ یسَخِّى نَفْسِى فِى سُرْعَةِ الْمَوْتِ وَ الْقَتْلِ فِینَا، قَوْلُ اللهِ: ﴿أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي‌