معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
234الْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها﴾ وَ هُوَ ذِهَابُ الْعُلَمَاءِ1
«حضرت علىّ بن الحسین علیهما السّلام میفرمود: گفتار خداوند كه مىفرماید: آیا نمىبینند كه ما به روى زمین مىآئیم و زمین را از اطراف آن كم مىكنیم، كه منظور مردن علماست، جان مرا در استقبال مرگ و كشته شدن و سرعت در مردن به حال جود و سخا در مىآورد.»
یعنى خداوند خودش قبض روح علماء امّت را میكند و همین امر موجب مىشود كه چون من متذكّر میگردم كه قبض روح من بدست خود خدا انجام مىگیرد، دیگر نه آنكه مرگ براى من سنگینى ندارد بلكه جان من مشتاقانه به مرگى كه با سرعت به سمت ما خاندان پیش مىآید مىشتابد، و در رها كردن و تسلیم كردن خود سخاوتمندانه جود و ایثار میكند.
از اینجا معلوم مىشود كه حضرت «أطراف» را در آیه شریفه جمع «طِرْف» به كسر طاء و سكون راء، یا جمع «طَرَف» به فتح طاء و راء گرفتهاند، چون در این دو صورت به معنى بزرگ و كریمُ الابَوَین است كه حضرت استفاده عالِم و بزرگوار را از او كردهاند.
چقدر قبض روح بدست خود پروردگار لذّت بخش است كه چون حضرت این آیه را از قرآن كریم مىخوانند یا متذكّر آن مىشوند، نفس شریفشان خود بخود مىخواهد قفس تن را رها كند و
- «کافى» جلد اوّل اصول، کتاب فضل العلم، باب فقد العلماء، طبع حيدرى (سنه ١٣٨١) ص ٣٨؛ و آيه مذکوره در آن آيه ٤١، از سوره ١٣: الرّعد است.