
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
236مىگیرد.
حال باید دید چرا قبض روحى كه براى افراد صورت مىگیرد مختلف است؟ و آیا چرا قبض روح مردم مؤمن با مردم كافر، مردم شایسته و نیكوكار با مردم نكوهیده و زشت كردار تفاوت دارد؟
چرا براى قبض روح مؤمن بصورت زیبا و براى كافر بصورت كریه و زشت؟ چرا براى قبض روح مردم پاكدل به یك صورت و براى پیمبران به یك صورت عالى، و خلاصه براى انواع و اصناف مردم بصورتهاى مختلفه ظاهر مىشود؟
از كتاب «جامع الاخبار» روایت شده است كه إبراهیم خلیل علیه السّلام به ملك الموت گفت: آیا میتوانى با آن صورتى كه روح فاجر را قبض میكنى خودت را بمن بنمائى؟
ملك الموت عرض كرد: تو طاقت و تحمّل این را ندارى.
حضرت إبراهیم علیه السّلام فرمود: بلى؛ دارم!
ملك الموت عرض كرد: صورت خود را از من بگردان و سپس مرا ببین.
حضرت إبراهیم بدین طریق به ملك الموت نظر كرد، ناگهان دید مرد سیاه چهرهاى با موهاى راست شده و بوى متعفّن و با لباسهاى سیاه بطورى كه از دهان و از دو سوراخ بینى او دود و آتش زبانه مىكشد در مقابل او حاضر است.
إبراهیم غش كرده، و سپس به هوش آمد و فرمود: اگر شخص فاجر در هنگام موت غیر از این منظره (صورت تو را بدین كیفیت)
