
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
53فیلسوف شرق و رواج دهنده مكتب مشّائین: شیخ الرّئیس أبو على سینا، از جمله اشعار معروف و مشهور اوست كه:
از قعر گِلِ سیاه تا اوج زحل *** کردم همه مشکلات گیتى را حل بیرون جستم ز قید هر مکر و حیل *** هر بند گشاده شد مگر بند اجل1 و نیز حكیم خیام كه خود را مدّعى كشف معضلات و حلّ غوامض علوم مىداند گوید:
خیام که خیمههاى حکمت مىدوخت *** در کوره غم فتاد و ناگاه بسوخت مِقراض اجل طناب عمرش ببرید *** دلّال أمل به رایگانش بفروخت2 - اين رباعى را در «لغت نامه دهخدا» از جمله اشعار فارسى أبو على سينا در مادّه أبو على سينا در ص ٦٥٤ آورده است. و نيز در کتاب «جشن نامه ابن سينا» جلد اوّل تأليف دکتر ذبيح الله صفا در ص ١١٤ از جمله اشعار فارسى او آورده است، و در ص ٢١٧ از همين کتاب گويد: اين رباعى با خطّ نستعليق بر روى سنگ مرمر يزد در کتيبهاى بالاى سر در مقبره ابن سينا نوشته شده است.»
و ليکن در کتاب «رباعيّات حکيم خيّام» که با مقدّمه دکتر فريد رخ روزن در ١٣٠٤ شمسى در برلين طبع شده، در ص ٩٧ اين رباعى را از او نقل مىکند که:
از جرم حضيض خاک تا اوج زحل *** كردم همه مشكلات گردون را حل
بيرون جستم ز بند هر مكر و حيل *** هر بند گشاده شد مگر بند اجل - «ديوان رباعيّات خيّام» طبع برلين (١٣٠٤ شمسى) ص ٢٠
- اين رباعى را در «لغت نامه دهخدا» از جمله اشعار فارسى أبو على سينا در مادّه أبو على سينا در ص ٦٥٤ آورده است. و نيز در کتاب «جشن نامه ابن سينا» جلد اوّل تأليف دکتر ذبيح الله صفا در ص ١١٤ از جمله اشعار فارسى او آورده است، و در ص ٢١٧ از همين کتاب گويد: اين رباعى با خطّ نستعليق بر روى سنگ مرمر يزد در کتيبهاى بالاى سر در مقبره ابن سينا نوشته شده است.»
