معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بی‌فائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیای‌خدا • لازمۀ پیروی از اولیای‌خدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود می‌روند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
126ودود است و در همان حالیكه دل خود را بدان آسمان متوجّه نموده روحش به عالم خلد مى‌خَلد.
و بنابراین مطلب، حضرت صادق علیه السّلام میفرماید: به میتِ خود دائماً تلقین شهادتین كنید، تا او را در این وجهه تقویت و مدد كنید و صولت شیطان را درهم شكنید.
در اطاق شخص محتضر، جُنب داخل نشود، انسان با وضو وارد گردد، قرآن بخوانید، «یاسین» و «صافّات» بخوانید، دعاى «عدیله» بخوانید، اطاق را معطّر كنید؛ چون محلّ نزول ملائكه است و آنها از بوى عطر خشنود میشوند و شیاطین از بوى عطر مى‌گریزند، از قرآن مى‌گریزند، از ذكر بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ مى‌گریزند.
البتّه ورود و وسوسه شیطان براى امتحان است كه افراد پاك را از افراد آلوده جدا كند و ایمان مستقرّ از ایمان مُستودع جدا شود و كَلِم طیب بسوى پروردگار بالا رود.
در سوره حشر میفرماید:
كَمَثَلِ الشَّيْطانِ إِذْ قالَ لِلْإِنْسانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قالَ إِنِّي بَرِي‌ءٌ مِنْكَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمِينَ1.
شیطان‌هائى را كه خدا آفریده، مَحَك‌هائى هستند براى تمیز آلوده از پاك، و بنابراین عبث خلق نشده‌اند و پروردگار روى مصلحت آنها را آفریده است؛ شیطان موجودى است كه جدا میكند خبیث را از طیب.
- آيه ١٦، از سوره ٥٩: الحشر