معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بی‌فائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیای‌خدا • لازمۀ پیروی از اولیای‌خدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود می‌روند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
243بارى، این آیات كه دلالت بر عالم برزخ و ثواب و عقاب برزخى دارد، استدلال به آن مبتنى و متّكى بر آیات دیگرى است كه در آنها بطور صراحت در وقت قیام قیامت، وجود آسمانها و زمین و ستارگان و كوه‌ها و دریاها و غیر آنها مضمحلّ و دگرگون قلمداد شده است.
در آن هنگام آسمانها از هم مى‌پاشند، زمین شكافته مى‌شود، خورشید سیاه میگردد، ستاره‌ها فرو میریزند، عالَمْ عالَمِ دیگرى مى‌شود.
إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ* وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ.1
«در آن وقتى‌كه كه آسمانها شكاف بردارند و یكسره گوش به فرمان خدایشان دهند؛ و حقّ است كه فرمان خدا را بپذیرند.»
إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ* وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ.2
«در آن وقتى‌كه آسمانها پاره شوند و ستارگان از آسمان فرو ریزند و پخش شوند.»
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ* وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ.3
«در آن‌وقتى كه خورشید نورش را و شعاعش را در خود بگیرد و جمع كند و ستارگان منكدر و تاریك شوند.»
- آيه ١ و ٢، از سوره ٨٤: الانشقاق
- آيه ١ و ٢، از سوره ٨٢: الانفطار
- آيه ١ و ٢، از سوره ٨١: التّکوير