معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بی‌فائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیای‌خدا • لازمۀ پیروی از اولیای‌خدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود می‌روند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
99عیناً مانند داستان معروفى كه از ایازْ و اربابش: سلطان محمود غزنوى، مشهور و در تواریخ و أمثله مسطور است.
شیعیان كه در اطاعت از موالى خود كوتاهى نمى‌كنند و به جامه تقوى خود را مى‌آرایند و اهل تفویض و تسلیمند، به ائمّه خود ملحق میشوند و با آنها در تمام منازل و مراحل معیت پیدا مى‌كنند.
آنها در دنیا به ما دستور میدهند كه: از غذائى كه میخورید به اطاعت كنندگان و خادمان خود بدهید؛ چطور ممكنست كه خود آنها از نعمت‌هاى الهیه كه برخوردار میشوند به مخلِصین و مطیعین خود ندهند. حاشا به كرمشان.
ما هَکذا الظَّنُّ بِهِمْ وَ لا الْمَعْروفُ مِنْ فَضْلِهِمْ وَ لا مُشْبِهٌ لِما عامَلوا بِهِ الْمُحِبّینَ وَ الْمُطیعینَ مِنْ مَوالیهِمْ.
الحاق مطیعین به اولیاى خدا، نصّ آیه قرآنست و مفاد روایات كثیرى كه در این باب وارد شده است كه: در هنگام سكرات مرگ پرده را از جلوى چشم مؤمن بر مى‌دارند، و روح مقدّس حضرت رسول الله و حضرت أمیر المؤمنین و حضرت صدّیقه كبرى و حسنین و سائر ائمّه علیهم السّلام به صورت مثالى و برزخى خود در نزد او حاضر میشوند، و آنها میگویند: ما رفقاى تو هستیم بیا با هم برویم در آن بهشت‌ها سُكنى گیریم و در همه احوال با هم، هم صحبت و همنشین باشیم با هم در یك قصر در مقام امن زندگى كنیم و به تماشاى یكدگر در جَلَوات الهیه مشغول شویم؛ عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ.1
- ذيل آيه ٤٧، از سوره ١٥: الحجر؛ و ايه ٤٤، از سوره ٣٧: الصّافّات