
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
25مقرّبین از اینها گذشته و از اسماء حسناى الهى بهره میگیرد و شعاع نور چشم مخلَصین و لواداران مقام حمد و صاحبان شفاعت كبرى كه مقام محمود است، از اسماء و صفات الهیه میگذرد و منتهى به ذات مقدّس حىّ قیوم میگردد و فانى در ذات او میشود، اینجا دیگر قرب و بُعد برداشته میشود و جهات از بین میرود و كسى جز ذات حضرت ربوبى از این وسعت و گشادى خبر ندارد و نمىتواند این سِعه را بفهمد و ادراك كند. چنانكه در حدیث قدسى آمده است:
أَعْدَدْتُ لِعَبادِىَ الصَّالِحِینَ مَا لَا عَینٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ، فَلَهُ مَا أَطْلَعْتُكُمْ عَلَیهِ، اقْرَءُوا إنْ شِئْتُمْ: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ.1
خدا میفرماید: «من براى بندگان صالح خود چیزهائى را مهیا كردهام كه هیچ چشمى ندیده است و هیچ گوشى نشنیده است و بر اندیشه هیچ انسانى خطور ننموده است، من براى بنده صالح خود آنچه شما را بر آن سرِّ مخفى آگاه مىكنم قرار دادهام؛ اگر میخواهید (این آیه قرآن را) بخوانید: پس هیچ نفسى نمیداند چه اسرار و ذخائرى براى آنها پنهان شده است، ذخائرى كه موجب ترى و تازگى چشمها گردد.»
- اين حديث قدسى را در «کلمة الله» در ص ١٣٤ آورده است؛ و در ص ٥٣٤ در ذکر سندش از دو جا نقل کرده است: اوّل از «تفسير صغير» فضل بن حسن طبرسى، و دوّم از «أسرار الصّلاة» شهيد ثانى.
