معاد شناسی ج5
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد پنجم از این مجموعه پیرامون «تتمۀ حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» و «حقایق ملکوتی عالم قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • در قیامت، موجودات با ربطِ خود به خدا، ظهور دارند • در قیامت حقیقت توحید، ظهور می‌یابد • اعراض از یاد خدا موجب نابینایی در قیامت است • پنهانی جنبۀ وجه‌الخَلقی و ظهور جنبۀ وجه‌اللهی در قیامت • اگر انسان نفس را معالجه کند وجهۀ الهی موجودات را در دنیا می‌بیند • معاد بازگشت به خدا و شهود وجه‌اللَه است • در قیامت، مؤمنان تحت تجلیات جمالیه و کافران تحت تجلیات جلالیه‌اند • قیامت در عرض عالم نیست بلکه به آن احاطه دارد • برزخ و قیامتِ انسان در خود اوست • در قیامت در عین نور و اشراق، کفار و فجّار محجوبند • نور آخرت را باید از دنیا با خود برد • انکار معاد توسط مادیون مبتنی بر اصول علمیّه نیست • شرحی از داستان اصحاب کهف
معاد شناسی ج5
116«و روزى میرسد كه آن مردمان مشرك و متجاوز را در قیامت محشور میگردانیم، و سپس به آنان خطاب نموده و میگوئیم: شما در مكان خود باشید! و شركائى را هم كه در مقابل خدا مؤثّر میدانستید در مكان خود باشند؛ پس بین آنها جدائى مى‌افكنیم.
و آن شركاء به اینها میگویند كه: شما ما را در دنیا عبادت نمیكرده‌اید؛ و خداوند بین ما و شما گواه است كه ما از عبادت شما غافل بوده و نسبت به آن اطّلاعى نداشتیم!
در آن جا هر نفْسى آنچه را براى خود از پیش فرستاده است مى‌آزماید و حقیقتش براى او معلوم مى‌شود؛ و همه بسوى مولى و صاحب اختیار به حقّ خود بازگشت مى‌نمایند؛ و آنچه را كه افتراء مى‌بستند و آنها را به جاى خدا عبادت میكردند، از نزد آنها گم میشود.»
آیه بسیار عجیبى است.
انسان در دنیا موجوداتى را به عنوان مؤثّر مى‌پذیرد، و از آنها براى رفع حوائج خود استمداد میجوید، و آنان را به نظر استقلالى مینگرد. این شرك به خدا است؛ شرك جلىّ و یا شرك خفىّ، چون غیر از خدا موجودى مؤثّر نیست.
خدا میفرماید: ما آنها را حاضر مى‌كنیم و نیز آن افرادى كه از آنها اطاعت كرده و آنان را عبادت نموده‌اند حاضر مى‌سازیم، و لیكن در ان عالم اینها نمى‌توانند به آن معبودها نزدیك شوند و تقرّب جویند؛ آن قُرب و نزدیكى اختصاص به عالم دنیا داشت كه از یكدیگر رفع