
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
44مراد از خلق جدید بنابر تفسیر «مجمع البیان»
در تفسیر «مجمع البیان» شیخ طَبْرسى در پیرامون تفسیر این آیات فرموده است:
و اگر تعجّب كنى اى محمّد در گفتار كافران كه انكار معاد را مىنمایند و اقرار و اعتراف به اصل آفرینش و ابتداء خلقت دارند، در این صورت این تعجّب تو بجا و به موقع است؛ چون آن انكار و این اعتراف با هم سازش ندارند. بنابراین، اینكه میگویند: ما اگر خاك شویم آیا دوباره در لباس آفرینش تازهاى در مىآئیم؟ و این امر غیر ممكن است؛ این كلام در غایت إعجاب و شگفتى است.
زیرا آبِ نطفه چون در رحم قرار گیرد تبدیل به علقه میگردد و سپس مضغه مىشود و پس از آن گوشت، و چون انسان بمیرد و دفن شود تبدیل به خاك میشود؛ و اگر بنا بشود كه آن تبدیل و تبدّل در آن مرحله جائز باشد و استحاله نطفه به علقه ممكن باشد، چرا در این مرحله جائز نباشد، و استحاله انسان دفن شده و خاك شده به یك انسان زنده غیر ممكن باشد؟ و این اعاده خلقت را خداوند تعبیر به خلقت جدید نموده است.
اقوال متكلّمین در اعاده موجودات
و متكلّمین در آنچه كه اعاده آن جائز است اختلاف نمودهاند؛ بعضى گفتهاند: هر چه براى خداوند قدیم سبحانه بخصوصه مقدور باشد و بقاء آن صحیح باشد اعاده آن صحیح است و هر چیزى كه جنس او بر غیر خداى تعالى مقدور باشد اعاده آن صحیح نیست. و این قول جَبائى است.
