
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
45و دیگران گفتهاند: هر چیزى كه مقدور خدا باشد و از چیزهائى باشد كه بقاء آنها ممكن است اعاده آن صحیح مىباشد و اشكال ندارد؛ و این گفتار أبو هاشم و متابعین اوست. و بنابراین اعاده اجزاء حیاتیه صحیح است.
پس از آن اختلاف كردهاند كه آنچه از اجزاء انسان زنده لازم است اعاده شود كدام است؟
بَلخى میگوید: تمام اجزاء شخص انسان عود میكند.
أبو هاشم میگوید: تمام اجزاء انسان كه بواسطه آنها انسان زنده از غیر زنده شناخته مىشود عود میكند، و تألیف و تركیب نیز عود مىنماید؛ و سپس از این گفتار برگشته و گفته است: حیات با بنیه انسان عود مىنماید.
قاضى أبو الحسن میگوید: فقط بنیه انسان عود میكند و غیر از اصل بنیه در آن تغیر و تبدّل ممكن است. و سپس مرحوم طبرسى (ره) فرموده است: این قول اصحّ اقوال است.1
زنده شدن مردگان امر شگفتى نیست
و أحمد بن محمّد أبى عبد الله برقى در كتاب «محاسن» روایت كرده است از أبان از عبد الرّحمن بن سَیابه از أبو نُعمان از حضرت أبو جعفر علیه السّلام كه فرمود:
الْعَجَبُ كُلُّ الْعَجَبِ لِلشَّآكِّ فِى قُدْرَةِ اللهِ، وَ هُوَ یرَى خَلْقَ اللهِ.
- «مجمع البيان» از طبع ٥ جلدى، مطبعه عرفان- صيدا، مجلّد ٣، ص ٢٧٧ و ٢٧٨
