معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
مرتب سازی:
معاد شناسی ج6
62این دو عالم است؛ نه مادّه است كه داراى ثقل و سنگینى باشد، و نه معناى صرف است كه خارج از صورت و تشكّل و لذّات و آلام صورى باشد.
عالمى است فى حدّ نفسه بر پاى خودش قائم، بین این عالم و آن عالم؛ آنجا عالم صورت است، مادّه نیست، ولى آثار مادّه هست؛ لذّت هست، عذاب و درد هست، گریه هست، خنده هست، سردى و گرمى و كمّیت و كیفیت هست.
و در این صورت كه قوّه خیالْ مجرّد و بسیط باشد، وقتىكه انسان زنده است با بدن زنده موجود است، ولى وقتىكه انسان مُرد و بدن رها شد این قوّه خیال نمىمیرد، بلكه در عالم خود و در واقعیت و كینونت خود موجود است.
اگر این مطلب را پذیرفتیم، كه مسأله حلّ شده است. فرض كنید بدن از بین رفت، بالاخره قوّه خیال كه هست، و این لذّات و آلام كه محمول قوّه خیال است تماماً موجود است.
و بنابراین، به مجرّد مردن، انسان در عالم مثال هست و همیشه زندگى میكند و مبتهج به صور ملائمه با نفس و معذّب به صور متنكّره و كریهه و ناملائمه با نفس خواهد بود.
بارى خود ما درباره «معاد جسمانى» مطلبى دقیق روى مقدّماتى متین و استوار داریم كه إن شاء الله مىآید.
بو على سینا در اثبات معاد جسمانى از طریق برهان و دلیل عقلى دچار اشكال شده است
شیخ الرّئیس أبو على سینا قائل به عالم برزخ نیست و استدلال میكند كه عالم برزخ مجرّد، معنى ندارد؛ دو عالم بیشتر نداریم: یكى