
معاد شناسی ج6
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد ششم از این مجموعه پیرامون «کیفیت حیات در عالم قیامت» و «معنای حقیقی معاد جسمانی» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • زنده شدن در قیامت به واسطۀ اسم «المُحیی» است • ندای حضرت ابراهیم علیهالسلام به مرغان، ندای ملکوتی بود • معجزات انبیاء ناشی از تأثیر نفوس آنهاست به اذن خدا • اذن خداوند در تأثیر نفوس، اذن تکوینی و حقیقی است نه اعتباری • مرگ عبور از این نشئه و موجب تکامل است • اقوال متکلمین دربارۀ اعادۀ موجودات • آراء مختلف در کیفیت معاد جسمانی و روحانی • پاسخ به شبهۀ آکل و مأکول • شخصیت هر انسانی به نفس اوست نه بدن او • دفع شبهات وارده بر معاد جسمانی • نظریۀ بدیعِ مصنف در خصوص معاد جسمانیِ عنصری و ارائۀ برهان بر آن • معنای ازل و ابد • بحثی درباره حشر جمادات، نباتات و حیوانات • کیفیت نامۀ عمل انسان
معاد شناسی ج6
14است؛ امّا آن جنبه إحیاء اسم المحیى در خود حضرت إبراهیم ظهور نكرده است، خودش مرده زنده نكرده و كیفیت إحیاء مرده را از حیثیت فاعلى آن نمیداند.
چون اولیاى خدا كه به مقام قرب میرسند، تمام اسماء و صفات خدا در وجود آنان تجلّى میكند.
در قرآن مجید داریم كه حضرت عیسى بن مریم مىگفت: وَ أُحْيِ الْمَوْتى بِإِذْنِ اللَّهِ1 «من مرده زنده میكنم به اذن خدا.»
نه اینكه من كنارى هستم و دعا میكنم: خدایا تو مرده را زنده كن! و خدا هم مستجاب میكند و زنده میگرداند، بلكه من خودم زنده میكنم به حول و قوّه خدا، من بندهام و هر حول و قوّهاى در من باشد، از خداست؛ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إلّا بِاللهِ؛ امّا عمل، عمل من است.
مثلًا فرض كنید یك وقتى من اینجا نشستهام و دعا میكنم: خدایا این قلم از روى این كاغذ بر زمین افتد، خدا هم دعا را مستجاب مىنماید و یك عمل خارجى صورت میگیرد، بادى میوزد، یا زیدى مىآید و این قلم را بر زمین میگذارد؛ در این صورت حركت قلم و افتادنش در روى زمین به اراده من نبوده است.
ولى یك وقتى من با دست خود قلم را بلند میكنم و بر زمین میگذارم.
در هر دو حال، فعلْ فعل خداست و به حول و قوّه او صورت
- قسمتى از آيه ٤٩، از سوره ٣: ءَال عمران
