کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
23یقین زنده از میان قبر بر خواهم خاست؟ آیا این انسان نمىداند كه سابقاً هیچ چیز نبوده؛ و ما او را از هیچ آفریدهایم؟ اى پیغمبر به پروردگار تو سوگند كه ما انسان و شیاطین را محشور مىكنیم و سپس همه را به زانو در افتاده در اطراف جهنّم حاضر مىسازیم؛ و پس از آن ما از هر گروه و دسته اى آن كس را كه طغیان و سركشى او بر خداوند رحمن شدیدتر باشد بیرون مىكشیم؛ و آنگاه آن افرادى را كه سزاوارتر به آتش دوزخند البتّه ما بهتر مىشناسیم».
بارى؛ از جمله وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كه نه تنها اطلاق دارد بلكه نصّ در تعمیم است؛ و حصر بین نفى و اثبات است؛ استفاده میشود كه تمام افراد بشر بدون استثناء: كافران، منافقان، مؤمنان، همه و همه وارد جهنّم میشوند؛ از رسول خدا پرسیدند: آیا شما هم وارد جهنّم مىشوید؟ فرمود: آرى ولى ما مانند برقِ خاطف به سرعت عبور مىكنیم.
وقتى این آیه وارد شد، در روایت است كه آنقدر رسول الله گریه كردند كه زمین تر شد؛ و بعد به دنبالش این جمله آمد: ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا. چون تمام امّت را خدا به جهنّم مىبرد؛ و بار تمام امّت به دوش رسول خداست؛ و او حمیم و دلسوز است بر آنها؛ لذا گریه میكند از روى ترحّم.
حال باید دید سرّش چیست كه همه وارد جهنّم میشوند؟
سرّش اینست كه جهنّم در آخرت مظهر دنیاست در اینجا؛ و انبیاء و ائمّه و اولیاء هم در این دنیا آمدند؛ پس همه در جهنّم آمدند