کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
24و از این جهنّم باید به بهشت بروند؛ چون دنیا پل آخرت و جهنّم پل بهشت است و رسیدن به بهشت و مقام قرب حضرت حقّ بدون آمدن در دنیا، و مجاهدات نفسانیه ممكن نیست؛ پس همه باید در این جهنّم بیایند و سپس خلاص شوند.
چرا پیامبران چون برق از جهنم عبور میكنند
آن كسانى كه مانند پیامبران در دنیا مىآیند و میروند و هیچ آلوده نمىشوند، و رنگ و بوى دنیا را بخود نمىگیرند، و زَن و فرزند و كسب و تجارت، آنها را از خدا باز نمىدارد؛ آنان بسرعت برق از آن عبور مىكنند و به مصداق آیه شریفه:
رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِيتاءِ الزَّكاةِ يَخافُونَ يَوْماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصارُ. (آيه ٣٧، از سوره ٢٤: النّور)
«مردانى هستند كه هیچ خرید و فروش و كسب و كار آنان را از یاد خدا و اقامه نماز و دادن زكات باز نمیدارد، و از روزى كه دلها و چشمها در آن روز دگرگون مىشود، سخت در هراسند».
أبداً از دنیا آلوده نشدهاند؛ و دنیا نتوانسته است آنان را بخود سوق دهد و گرایش دهد.
و بنابراین چون از طرفى در دنیا آمده و رفتهاند، پس در جهنّم آمدهاند و خارج شدهاند؛ و از طرف دیگر چون در اینجا محبّت دنیا را بخود نخریدند؛ و آلوده نشدند؛ لذا در این دنیا وقوف نكردهاند؛ و چون برق گذشتند؛ رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم در این جهان یعنى در روى زمین شصت و سه سال درنگ فرمود. ولى یك لحظه در دنیا نبود؛ دنیا یعنى