معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجب‌الإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امت‌ها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاء‌الله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
142و دست به مال حرام میزند، و دنبال مال مشتبه میرود فوراً حلال سنج را مى‌آورند و میگویند: آیا مشكلات تو بیشتر بود یا فلان و فلان؛ به آن زن میگویند: آیا مشكلات تو در دیندارى بیشتر بود یا آسیه زوجه فرعون زمان.
زنان از مشكلات اقتصادى و باردارى و بچّه دارى و رضاع و شیر دادن شكوه میكنند؛ فوراً الگو و نمونه زنان: حضرت زهراء دخت پیامبر آخر الزّمان را مى‌آورند و میگویند: نُه ساله شوهر كرد و هجده ساله به خاك رفت و در این بین پنج فرزند آورد كه نمونه علم و تقوى و ولایت و صبر و تحمّل و یقین و معرفت و توحید بودند حضرت حسن و حضرت حسین و حضرت محسن سقط شده و حضرت زینب و حضرت امّ كلثوم؛ آن فرزند سقطش هم معلوم نبود كه اگر حیات داشت از برادران و خواهران عقب‌تر باشد فاطمه زهراء پشم میریسید؛ گندم دسداس میكرد؛ و نان مى‌پخت و گاهواره مى‌جنبانید، و با نان جوین فرزندان خود را تربیت كرده؛ و سهمیه باغ خود را از فدك به فقرا میداد.
آن قیامش به نماز و عبادت كه پایش متورّم میشد؛ و آن درجه محبّت به شوهرش علىّ بن أبى طالب و آن درجه حمایت از دین خدا و وصایت و امامت كه تا سرحدّ شهادت به استقبال رفت.
در كتاب «كافى» و «معانى الاخبار»
عَنِ الصَّادِقِ عَلَیهِ السَّلامُ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ قَوْلِ اللهِ عَزّ وَ جَلَّ: وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ؛ قَالَ: هُمُ الانْبِیاءُ وَ الأوْصِیاءُ عَلَیهِم السَّلامُ.1
- تفسير «صافى» ج ١، ص ٥٦٥؛ و «معانى الاخبار» ص ١٣